موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢١ - فصل چهارم در بيان حضور قلب و مراتب آن است

فصل چهارم در بيان حضور قلب و مراتب آن است‌

اگرچه مناسب بود كه در اين مقام، شرح اصطلاحات رايجه قلب را نزد اطباء و حكماء و عرفا و اهل شرع و لسان قرآن بدهم، ولى چون فايده كثيره‌اى بر آن مترتّب نبود و دامنه سخن بسى طولانى مى‌شد، صرف عنان قلم را از آن نمودن و به حضور قلب و مراتب آن مصروف داشتن را اولى‌ دانستم.

بر ارباب بصيرت و معرفت و مطّلع بر اسرارِ اخبار اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام پوشيده نيست كه روح عبادت و تمام و كمال آن به حضور قلب و اقبال آن است، كه هيچ عبادتى بدون آن مقبول درگاه احديّت و مورد نظر لطف و رحمت نشود و از درجه اعتبار ساقط است. و ما پس از اين، در فصل آتى‌ [١]، اخبار و احاديث راجعه به اين مدّعا را به قدر مناسب ذكر مى‌كنيم.

و چنانچه كمال و نقص و نورانيت و كدورت هر موجودى به صورت نوعيه و كمال اخير او است و ميزان در كمال و نقص و سعادت و شقاوت انسانْ كمال و نقص نفس ناطقه كه نفخه الهيّه و روح مجرّدِ امرى اوست مى‌باشد، همين‌طور مطلق عبادات و خصوصاً نماز، كه يكى از تركيبات قدسيّه است كه بِيَدَىِ الجلال و الجمال فراهم آمده و تسويه شده، كمال و نقص و نورانيت و ظلمانيت آن بسته به روح غيبى و نفخه الهيّه آن است كه به توسّط نفس ناطقه انسانيه به آن دميده مى‌شود.

و هرچه مرتبه اخلاص و حضور قلب، كه دو ركن ركين عبادات است، كامل‌تر

[١] ر. ك: صفحه ٣١.