موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١٦ - در اشاره اجماليه به بعض اسرار سوره حمد
سَخَطِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْك» [١]. و آنچه در اين مقام ذكر شد- كه قيام و قرائت اشاره به مقام توحيد فعلى است- منافات ندارد با آنچه در فصل سوم از مقدّمه در سرّ جملى نماز ذكر كرديم [٢]- كه إِيَّاكَ نَعْبُدُ رجوع عبد است به حق به فناى كلى مطلق- زيرا كه از براى هر يك از قرائت و ركوع و سجود مقاماتى است كه به حسب هر مقام، اشاره به مقامى از توحيدات ثلاثه مىتواند بود؛ ولى هر يك از اينها به مقامى انسب است.
پس، قيامْ به مقامِ توحيدِ افعال انسب است؛ گرچه توحيد ذات و صفت را نيز در باطن دارد. و اين نظير كلامى است كه اهل معارف گويند راجع به تقسيمات اسماء افعال و صفات و ذات، با آنكه هر اسمى را اسم جامع دانند؛ پس اسم فعل را آن اسمى دانند كه تجلّى فعلى در آن ظاهر باشد و تجلّى صفتى و ذاتى در باطن او باشد، و همينطور در اسم صفتى و ذاتى [٣].
فصل هفتم در قرائت است
در اشاره اجماليه به بعض اسرار سوره حمد
بدانكه اهل معرفتبسم اللَّه هر سوره را متعلق به خود آن سوره دانند. و از اين جهت در نظرىبسم اللَّه هر سوره را معنايى غير از سوره ديگر است؛ بلكه
[١] «از كيفر تو به عفوت و از خشم تو به رضايت و از تو به خودت پناه مىبرم». (عوالياللآلي، ج ٤، ص ١١٤، حديث ١٧٦؛ بحار الأنوار، ج ٩٥، ص ٤١٧)
[٢] ر. ك: صفحه ١٨.
[٣] ر. ك: إنشاء الدوائر، ص ٢٩؛ شرح فصوص الحكم، قيصرى، ص ٤٥.