نقل كرده، امام فرموده يا راوى آن‌را به روايت افزوده است. الحمد لله تعالى اين مسائل در مورد قرآن روشن است، آنچه در قرآن مطلوب مى‌باشد، دقت در فهم و استنباط معارف و حكم خداوند از آيات آن است. بايد در استدلالات فقهى نسبت به آيات الاحكام توجه بيشترى داشته باشيم، همچنين در مسائلى كه مى‌توان از آيات قرآنى استفاده شود و دليل آن را از آيات قرآن بيان كرد، بيشتر تأمل كنيم، كه روشن است اين مهم جز با توجه و تمرين حاصل نمى‌شود.

هر زمان كه به تلاوت قرآن موفّق مى‌شوم، اين فكر به ذهنم خطور مى‌كند:

اگر كسى از طلبه‌اى كه چندين سال در حوزه علميّه است در صورتى كه تمام وقت خود را صرف درس و بحث كرده و وقت خود را به بطالت نگذرانده باشد بپرسد كه: شما پس از اين همه سال تعلّمِ ادبيات عرب، مسائل فقهى و اصولى و امثال آن، آيا مجموعه فرمايشات خداوند متعال در قرآن كريم را درك كرده‌اى؟! قرآن كريم از اوّل تا آخر مى‌گويد؟! [١]؛ پاسخ اين طلبه چيست؟!

برخى از ما ممكن است سرمان را با شرمندگى پايين بيندازيم و بگوييم: هنوز حتى ترجمه الفاظ برخى از آيات قرآن كريم را هم نمى‌دانيم! مجموعه قرآن را كه نفهميده‌ايم هيچ، شايد بخشى از آن را هم درك نكرده‌ايم! ما حقيقتاً از اين كتاب نورانى فاصله گرفته‌ايم!

طلبه‌اى كه ساليان زيادى از عمرش گذشته با قرآن و كتاب خداوند آشنايى نداشته باشد، چگونه مى‌تواند، به تعبير امام بزرگوار، ادعا كند يك روحانى است و به اسلام ناب محمدى عليه و آله السلام خدمت مى‌كند؟!

حال؛ آيا ما مجموعه قرآن مجيد را در همين سطحِ فهممان ملاحظه كرده‌ايم؟!

آيا قرآن را از اول تا آخر- مانند بعضى از كتاب‌هايى كه به آنها علاقه‌منديم و چه بسا از اوّل تا آخرآن را مطالعه مى‌كنيم يا يك دوره فقهى را كه به صورت كامل‌

[١]. عن أَبُى جَعْفَرٍ (ع) قَالَ رَسُولُ اللَّه عليه وآله السّلام: أَنَا أَوَّلُ وَافِدٍ عَلَى الْعَزِيزِ الْجَبَّارِيَوْمَ الْقِيَامَهِ وَكِتَابُهُ وَأَهْلُ بَيْتِى ثُمَّ أُمَّتِى ثُمَّ أَسْأَلُهُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَ بِأَهْلِ بَيْتِى. (الكافى، ج ٢، كتاب فضل القرآن، ص ٥٩٦) من نخستين كسى هستم كه در روز قيامت با كتاب خداوند و اهل بيتم بر خداى عزيز جبار وارد مى‌شوم، سپس امتم [وارد مى‌شوند]، سپس از ايشان مى‌بپرسم كه با كتاب خداى متعال و اهل بيت من چه كرديد؟!