اخلاق فاضل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨٢ - درس بيست و ششم انگيزه هاى تعلّم

مذموميت آن، عبارت معروف‌

«التكبّر مع المتكبّرين عباده‌

» [١] است.

گاهى برخى افراد خودشان را از يك نژاد برتر و بالاتر مى‌دانند، خصوصاً با چند كلمه درس خواندن و يادگرفتن تعدادى اصطلاح، فكر مى‌كنند كه ديگر به قول فرعون: (أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى‌) [٢] هستند به همين دليل است كه حضرت مى‌فرمايد: «هذا ليس بعالم و اذا مات على هذه الحاله، مات جاهلًا»

نكته ديگر: «من تعلّم القول دون العمل مات منافقاً».

تعبير رسول خدا (ص) اين است كه اگر كسى علم را فقط براى اين‌كه بتواند خوب منبر برود و سخنرانى كند، خوب اصطلاحات را به كار ببرد و مطالب علمى را ابراز كند؛ اما خودش از دايره عمل به آن علم بيرون باشد، غير واقعيت را به جاى واقعيت به ديگران ارائه كرده است.

زيرا برداشت مردم از روحانى اين است كه او به احكام خداوند عمل مى‌كند و

[١]. قال النبى (ص): تواضعوا مع المتواضعين؛ فإنّ التواضع مع المتواضعين صدقه و تكبّروا مع المتكبّرين؛ فإنّ التكبّر مع المتكبّرين عباده. (الحكم الزاهره، آثار الكبر، ص ٥٧٨) با اهل تواضع متواضع باشيد كه اين فروتنى صدقه است و با گردنكشان بزرگى كنيد كه اين تكبر عبادت است.

قال أميرالمومنين (ع): التّكبّر على المتكبّرين هو التّواضع بعينه. (بحارالانوار، ج ١٧، ص ٢١٦) تكبّر كردن با افراد متكبّر، خود عين تواضع است.

[٢]. و فرعون گفت: من پروردگار برتر شما هستم! (نازعات: ٢٤)