مرگِ ناگهانى‌ [٢] به عناوين مختلف- به ويژه در عصر حاضر- گريبان افراد زيادى را- خصوصاً در سنين جوانى- مى‌گيرد به طورى كه در فاصله‌اى بسياركوتاه، مى‌بينيد بزرگانى را از دست مى‌دهيم كه فقدان هركدام از آنان به سهم خود واقعاً مايه تأسف و تأثر است‌ [٣]؛ زيرا شرايط به گونه‌اى است كه معمولًا فردى مانند ايشان يا بهتر از آنان‌

[١]. اين درس در جلسه ششصد و بيست و هفتم درس خارج اصول معظم له ايراد گرديده است.

[٢]. قَالَ رَسُولُ اللَّه (ص): إِذَا ظَهَرَ الزِّنَاءُ كَثُرَ مَوْتُ الْفَجْأَهِ. (أمالى الصدوق، المجلس الحادى و الخمسون، ص ٣٠٨) چون زنا پديدار شود مرگ ناگهانى فراوان گردد.

قَالَ رَسُولُ اللَّه (ص): يَا عَلِى مَوْتُ الْفَجْأَهِ رَاحَهُ الْمُؤْمِنِ وَحَسْرَهُ الْكَافِر. (بحار الأنوار، ج ٧٤، باب ٣، ص ٤٤) اى على! مرگ ناگهانى آسايش مؤمن و پشيمانى كافر است.

أَنَّ عَلِى بْنَ الْحُسَيْنِ (ع) قَالَ يَوْماً: مَوْتُ الْفَجْأَهِ تَخْفِيفٌ عَلَى الْمُؤْمِنِ وَ أَسَفٌ عَلَى الْكَافِرِ وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيَعْرِفُ غَاسِلَهُ وَ حَامِلَهُ فَإِنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ خَيْرٌ نَاشَدَ حَمَلَتَهُ أَنْ يُعَجِّلُوا بِهِ وَ إِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ نَاشَدَهُمْ أَنْ يُقَصِّرُوا بِهِ. (الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٥٨٣)

مرگ ناگهانى در حقّ مؤمن، تخفيف گناه است و در حق كافر تأسف و اندوه مى‌باشد و اگر مؤمن خيرى نزد خداوند داشته باشد، غسل دهنده و حمل‌كننده‌اش را مى‌شناسد. به حمل‌كنندگانش مى‌گويد: كه در مورد او عجله كنند ولى اگر غير از اين باشد، مى‌گويد: تأخير كنند.

قَالَ النَّبِىُّ (ص): مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَهِ أَنْ يَفْشُوَ الْفَالِجُ وَ مَوْتُ الْفَجْأَه. (الكافى، ج ٣، باب النوادر، ص ٢٥٠)

[٣]. به طور مثال، در فاصله چندسال حضرات آيات: امام، خوئى، مرعشى، گلپايگانى و اراكى و ... يا در اين مدت اخير حضرات آيات تبريزى، فاضل لنكرانى، سيد حسن قمى، بهجت، منتظرى، على صافى و ... به ديار باقى شتافتند. حشرهم الله تعالى مع الابرار و الصالحين.