٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٦ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

صلاحيت كامل مى‌يابد و در اين سن او بالغ و عاقل و مكلف است و مانند اشخاص رشيد هيچ گونه محجوريتى براى او وجود ندارد». (٦٢)

اين ادعا به چند دليل مردود است:

١- {حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ} به معناى كامل شدن قوا است و مقصود از اين عبارت آن است كه كودك ، علاوه بر بلوغ بايستى به حد رشد نيز برسد.

٢- رواياتى كه در مقام تفسير عبارت {حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ} است، منظور از رسيدن به «اشدّ» را احتلام عنوان كرده‌اند. به هر حال در آيه شريفه ارتباطى بين رسيدن به رشد و سن شخص وجود ندارد، چه رسد به تعيين بيست و پنج سالگى.

٣. آيه شريفه مربوط به سفاهت است و حكم آيه شريفه شامل شخص سفيه قبل و بعد از سن بيست و پنج سالگى مى‌شود. در حالى كه بنابر قول ابوحنيفه ، بعد از بيست و پنج سالگى در صورت وجود سفاهت نيز بايستى اموال تسليم شخص گردد.

٤. صلاحيت شخص در بيست و پنج سالگى براى جدّى بودن، مقتضى رفع حجر يا اثبات حجر نيست، بنابراين ادعاى رفع حجر در اين سن، تحكم و سخنى بى دليل است.

نتيجه آنكه در صورتى كه رشد حاصل نشود، در هر سنى ممنوعيت از تصرف باقى‌است.

اختصاص حجر به تصرفات مالى

حجر و ممنوعيت از تصرف، فقط شامل معامله‌هاى مالى سفيه مى‌شود، همچنين بخشش اموال يا اقرار به مال را نيز در بر مى‌گيرد، معيار در اين زمينه ، ممنوعيت از همه تصرف‌هاى مالى است. ازدواج سفيه نيز به دليل لزوم پرداخت مهريه، در زمره


(٦٢) المغنى ابن قدامة، ج ٤ ، ص٥١١ ـ ٥١٢ .