فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٠
٢ ـ ٢. انگيزه نگارش
به نظر مىرسد نويسنده، كتاب اصباح را در پاسخ به درخواست يكى از سادات علوى به نام «سيد علاء الدين، حسين بن على بن مهدى حسينى» نوشته است. وى كه ـ با توجه به نوع تجليل مصنف از او (٥٣)احتمال مىرود از بزرگان و حتى از مشايخ كيدرى باشد، از او مىخواهد كتابى كامل ودر عين حال مختصر و حاوى مسائل اصلى فقه با ترتيب و تنظيمى بايسته بنويسد (٥٤)و او اجابت مىكند و حاصل آن كتاب «اصباح الشيعه» است.
٢ ـ ٣. سازماندهى مطالب
كيدرى در چينش ابواب و فصول كتاب از غنيه پيروى كرده و از جهات مختلف بدان شباهت دارد. البته با جابه جايىهايى در كتابهاى احياء موات، شركت، مضاربه، مساقات، مزارعه، اجاره، وديعه، لقطه و صيد و اضافه كردن كتابهاى سبق و رمايه، كفارات، جعاله، نفقه، مأكول و مشروب، تغييراتى در آن به وجود آورده است. برخى جابه جايىهاى اصلاحى عبارتند از:
١ - باب صيد را از بين يمين و جنايات به محل مناسب آن كه قبل از مأكول و مشروب است، منتقل كرده و به جاى آن، باب كفارات را قرار داده است تا پس از باب نذر و عهد و يمين قرار گيرد.
٢ - احياء موات را كه از اسباب تملك است به اوايل بحث معاملات آورده است.
(٥٣) مصنف در مقام توصيف وى از او چنين ياد مىكند: «اخبرنا السيد الامام، الأجلّ، الأفضل، علاء الدين، شهاب الاسلام، افتخار العترة، سيد الأشراف و العلماء، الحسين بن على بن مهدى الحسينى دام شرفه» (اعيان الشيعه، ج٦، ص١٣٠).
(٥٤) اصباح الشيعه، ص٢٢.