٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٠ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

تعدى، صورت نگرفته است.

همه اين روايت‌ها در اين امر ظهور دارد كه بلوغ زن و رسيدن او به مرحله آمادگى جنسى و قابليت نزديكى، با كامل شدن نه سالگى ايجاد مى‌شود. در اين زمينه روايات ديگرى وجود دارد كه دلالت بر بلوغ دختر در نه سالگى مى‌كند، لكن به لحاظ ضعف يا ارسال سند از ذكر آنها صرف نظر كرديم.

چند نكته:

نكته اوّل: در روايتى آمده كه «إنّ بلوغ المرأة إذا تمّ لها سبع سنين (٣٠)؛ بلوغ زن با اتمام هفت سالگى حاصل مى‌شود». با توجه به اشكال سندى و اينكه هيچ كس به مضمون آن عمل نكرده است از اين روايت اعراض مى‌كنيم.

نكته دوم: رواياتى وجود دارد كه بر اساس آن، بلوغ دختر رسيدن به سن ده سالگى است.

«لا توطأ جارية لأقل من عشر سنين ، فإن فعل فعيبت فقد ضمن (٣١)؛

با دختر زير ده سال نزديكى نشود، اگر كسى نزديكى كرد و صدمه‌اى به دختر وارد آمد، ضامن است.

خبر أبى أيوب (٣٢)الخزاز نيز به همين امر اشاره دارد .

اين دو روايت و روايات شبيه به آنها ، حجت نيست؛ زيرا مرسل يا ضعيف‌اند و برخى مانند روايت ابى ايوب الخزاز، از امام معصوم نقل نشده بلكه از اسماعيل بن جعفر نقل شده است. اين روايت‌ها نادر و شاذ است؛ زيرا با روايات زيادى كه دلالت بر جواز نزديكى و حصول بلوغ با اتمام نه سالگى مى‌كند، معارض است.


(٣٠) وهي رواية الحسن بن راشد عن الإمام العسكرى : وسائل الشيعة ، ج١٣ ، ص٣٢٢ ، باب ١٥ از ابواب الوقوف والصدقات ، ح٤ .
(٣١) وسائل الشيعة ، ج١٤ ، باب ٤٥ از ابواب مقدمات النكاح ، ح ٧ .
(٣٢) وسائل الشيعة ، ج١٨ ، باب ٢٢ از ابواب الشهادات ، ح ٣ .