٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦١ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

نكته سوم: همان گونه كه گذشت ، موثقه عمار و موثقه عبداللّه‌ بن سنان ،بر بلوغ زن در سيزده سالگى دلالت دارند، (٣٣)لكن مشهور فقها از اين روايات اعراض كرده‌اند؛ زيرا با روايات بلوغ زن در نه سالگى تعارض داشته و ترجيح با روايات نه سالگى است به سبب شهرت روايى آنها و نادر بودن مفاد اين دو موثقه . به عبارت ديگر مى‌توان ادعا كرد ، به صادق بودن يكى از اين دو دسته روايت اطمينان داريم، ولى روايات بلوغ زن در سيزده سالگى، به دليل شهرت فتوايى و روايى كه در مورد مضمون روايات نه سالگى وجود دارد ، از حجيت ساقط مى‌شوند.

نكته چهارم: بر اساس روايت مرسله‌اى از صدوق و روايت ديگرى از ابى بصير ، روزه با بروز حيض در زن و احتلام در مرد واجب مى‌شود. (٣٤)و از آنجا كه بين روزه و بقيه تكاليف شرعى از نظر رسيدن به سن بلوغ فرقى وجود ندارد، اين حكم نسبت به بقيه تكاليف شرعى غير از روزه نيز تعميم داده شده است.

لكن مرسله صدوق حجت نيست و روايت ابى بصير نيز به سبب وجود على بن ابى حمزه بطائنى در سلسه سند آن ، ضعيف است.

نكته پنجم: اهل سنت روايت كرده‌اند كه بلوغ در دختران مانند پسران در پانزده سالگى است و ابوحنيفه روايت كرده كه دختر در هفده سالگى‌به بلوغ مى‌رسد. (٣٥)

فقهاى اهل تسنن در پاسخ به قول ابوحنيفه كه سن بلوغ دختر را هفده سالگى مى‌داند، گفته‌اند:


(٣٣) وسائل الشيعة ، ج١ ، باب ٤ از ابواب مقدمة العبادات ، ح ١٢ وج ١٣ ، باب ٤٤ از ابواب الوصايا ، ح ٨ .
(٣٤) تهذيب الاحكام، ج٤ ، ص٣٢٦ ، ح ٣٨ ؛ و من لايحضره الفقيه ، ج٤ ، ص٢٨١ ؛ وسائل الشيعة ، ج٧ ، باب ٢٩ از ابواب من يصحّ منه الصوم ، ح ٧ .
(٣٥) مراجعه كنيد به : المغنى ابن قدامة ، ج٤ ، ص٥١٤.