از اتفاق اكثريت يا اجماع عقلا بر آن يا وجود دليلى كه آن را اثبات كند، نگرفته‌اند. احكام عقلى به نحوى، داراى ثبوت واقعى و تقرير نفس الامرى هستند و به دليل وجدانى بودنشان ممكن نيست براى آنها اقامه دليل كرد، در حالى كه احكام عقلايى، اعتبارى‌اند و اثبات آنها نيازمند دليل است. به همين دليل، احكام عقلى ثابتند و با تغيير زمان و مكان تغيير نمى‌كنند در حالى كه احكام عقلايى همواره در معرض تغيير و تبديل هستند.

٣. از ظاهر قرآن استفاده مى‌شود كه اين مسأله (قبح عقاب بلابيان) از امور فطرى است... از اينجا روشن مى‌شود كه كبرى اگر آن گونه كه ما ذكر كرديم، تقرير شود، از احكام روشن عقلى و عقلايى است.

اولاً: بر فرض قبول اين مطلب كه ظاهر آيات قرآن بر وضوح كبراى قاعده قبح عقاب بلابيان دلالت دارند، اين دلالت، فى الجمله است و دلالتى ندارد كه اين قاعده از احكام عقلى يا عقلايى است.

ثانياً: قبول نداريم كه آيه {وَلو أنّا أهلكنا هُم بعذابٍ من قبله لقالوا ربنا لولا أرسلت إلينا رسولاً فَنتّبع آياتك من قبل أن نذلّ و نخزى } ،(٢٠)

و آيات مشابه آن، دلالت دارند كه احتجاج كفار مبنى بر اينكه مولى حق ندارد آنها را قبل از انذار تعذيب كند، صحيح و منطقى است. اين آيه صرفاً دلالت دارد كه خداوند حجت بالغه دارد و هيچ بهانه‌اى را براى كفار، باقى نگذاشته تا به آن چنگ بزنند؛ بلكه همه درها را مقابل آنها بسته است.

اما در مورد آيه {و ما كنّا معذّبين حتّى نبعث رسولاً } ؛(٢١)

(٢٠) طه، ١٣٤: و اگر ما پيش از فرستادن پيغمبر، همه كافران را به نزول عذاب هلاك مى‌كرديم، البته آنها مى‌گفتند پروردگارا چرا بر ما رسولى نفرستادى تا از آيات تو پيروى كنيم پيش از آنكه به اين عذاب و ذلت و خوارى گرفتار شويم؟
(٢١) اسراء/ ١٥: تا ما رسولى نفرستيم، عذاب نمى‌كنيم.