فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - اهليت حقوقى ،شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف(٢) آيت الله شيخ حسن جواهرى

عدم جواز تسليم اموال كودك قبل از بلوغ و رشد

اكثر فقهاى اسلام معتقدند كه تسليم اموال كودك قبل از رسيدن به بلوغ و رشد، جايزنيست. مستند اين نظريه دو آيه از قرآن است:

{وَلاَ تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُم الَّتِى جَعَلَ اللَّهُ لَكُم... } ؛(٦٠)

اموالى را، كه خداوند وسيله قوام زندگى شما قرار داده، به دست سفيهان نسپاريد.

{وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ} ؛(٦١)

و يتيمان را چون به حد بلوغ برسند، بيازماييد! اگر در آنها رشد (كافى) يافتيد، اموالشان را به آنها بدهيد.

در اين آيه شريفه تسليم اموال بر دو شرط متوقف شده است و حكمى كه متوقف بر اين دو شرط است بدون تحقق هر دو شرط ثابت نخواهد بود، لذا مادامى كه دو شرط بلوغ و رشد تحصيل نشده، تسليم اموال به يتيم جايز نيست.

ولى ابوحنيفه اعتقاد دارد:

«اموال يتيم را تا قبل از رسيدن به سن بيست و پنج سالگى‌نبايد به او تسليم كرد، ولى اگر در اموال خود تصرف كرد، تصرفاتش نافذ است و در زمانى كه به سن بيست و پنج سالگى برسد ممنوعيت تصرف از او برداشته مى‌شود و اموالش تسليم او مى‌گردد؛ زيرا خداوند متعال مى‌فرمايد: {وَلاَ تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ } و به مال يتيم، جز به بهترين صورت ، نزديك نشويد، تا به حد رشد خود برسد». در سن بيست و پنج سالگى است كه رشد شخص، كامل مى‌شود و براى تصرف در اموالش؛