٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٩ - داد و ستد قولنامهاى آيت اللّه محمدهادى معرفت

فيروز آبادى، در تعريف عربون مى‌نويسد:

«العربان و العربون، با ضمه هر دو، والعربون با حركت ] فتحه راء [كه گاهى حرف عين در آنها،تبديل به همزه مى‌شود، مقدار بهايى است كه معامله با آن بسته مى‌شود.»

مالك، در موطّأ مى‌نويسد:

«بدين گونه: كسب برده و يا كنيزى خريده، يا حيوانى را كرايه كرده است و به فروشنده و كرايه دهنده مى‌گويد: يك دينار، يا درهم، بيش، يا كم، از آن مى‌پردازم، تا اگر من اين كالا را خريده يا حيوان را سوار شده‌باشم، مبلغ پرداخت‌شده، بخشى از بهاى كالا يا كرايه حيوان باشد و گر نه، آنچه به تو داده‌ام، از آن توباشد». (١)

ابن ماجه، در تعريف آن مى‌نويسد:

عربان، يعنى كسى حيوانى را در برابر صد دينار مى‌خرد، آن گاه دو دينار به عنوان قولنامه، مى‌پردازد ومى‌گويد: اگر اين حيوان را نخرم، اين دو دينار از آن تو باشد.و گفته شده است ]منظور امام مالك است [ كسى چيزى را خريده و درهمى، كمتر، يا زيادتر،پرداخته است و مى‌گويد:

اگر اين كالا را گرفتم، معامله انجام مى‌پذيرد و گر نه، درهم از آن توست.» (٢)

مردم نيز، در داد و ستدهاى خود، بدين روش، خو كرده‌اند، به ويژه در معاملات بزرگ و آن دسته از معاملات كه انجام آن‌ها، غالباً، نياز به گذشت زمان دارد كه در طى آن، مقررات ادارى و مانند آن ، پايان‌پذيرد.

فروشنده، مقدارى از بها را درخواست مى‌كند و


(١)تنوير الحوالك، شرط موطّأ، جلال الدين سيوطى، ج٢، ص١١٨؛ سنن ابى داود، ج٣، ص٢٨٣، شماره ٣٥٠٢.
(٢)سنن ابن ماجه، ج٢، ص١٧ يا ٧٣٩، شماره ٢١٩٣، دارالفكر، بيروت.