فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٢ - ذبح با دستگاههاى پيشرفته آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
كارگر و ذبح با دستگاه است مىتوان گفت:
اوّلاً،ذابح مىتواند نام خدا را از آغاز تا زمان انجام ذبح، تكرار كند.
ثانياً،فاصله زمانى كوتاه، كه نزد عرف، همچون متصل به ذبح محسوب مىشود، مشمول اطلاق آيه شريفه و روايات مىگردد.
ثالثاً، زمان ذبح، بستگى به نوع ابزار آن دارد. مثلاً اگر ذبح، با دست باشد، زمانش وقتى است كه كارد بر رگهاى حيوان قرار مىگيرد. اما اگر با دستگاه باشد، زمان ذبح هنگام راهاندازى دستگاه و تنظيم كار آن است، به گونهاى كه ذبح به طور قهرى به دنبال آن انجام پذيرد.
به عبارت ديگر مىتوان گفت: در تمامى كارهايى كه توسط ابزار انجام مىپذيرد از همان زمان به كار گيرى ابزار، نتيجه كار به عامل استناد داده مىشود، هرچند بين به كار گيرى ابزار و نتيجه عمل، فاصله زمانى وجود داشته باشد. بنابراين، بر ياد نام خدا به هنگام راه انداختن دستگاه، در حقيقت، عنوان ياد خدا به هنگام ذبح صادق است. افزون بر اين، مىتوان گفت: از ادلهاى كه ياد نام خدا را به هنگام ذبح معتبر مىدانند، استفاده مىشود كه اين ياد كردن، بايد به هنگام آغاز ذبح يا عمل اختيارى مستند به فاعل باشد، گرچه ذبح حيوان با فاصله زمانى انجام پذيرد.
نظير ياد نام خدا در شكار كه به مقتضاى ظاهر روايات، بايد به موقع فرستادن سگ شكارى، يا رها كردن تير، نام خدا را بر زبان آورد، هرچند تا برخورد تير به هدف و رسيدن سگ به شكار، فاصله زمانى باشد.
بلكه ، تأخير عمدى در گفتن نام خدا، از زمان فرستادن سگ و يا رها كردن تير ، بر خلاف ظاهر روايات است و جايز نيست.
از اين رو برخى از فقيهان تأخير عمدى تسميه بعد از اين هنگام را گرچه قبل از اصابت به صيد باشد كافى نمىدانند.