٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - داد و ستد قولنامهاى آيت اللّه محمدهادى معرفت

جايز بودن خود اين شرط نيز، بدين جهت است كه نه حلالى را حرام كرده و نه حرامى را حلال؛ يعنى‌بدعت در دين و وانهادن شيوه‌اى كه پيامبر (ص) بنا نهاده هم نيست.

پرداختن اين مبلغ، به هنگام بر هم زدن معامله و در آوردنش به ملك فروشنده، به جاى آوردن شرط موجود در قرارداد است.خداوند مى‌فرمايد:

{يا أيّها الذينَ آمنوا أوفوا بالعقودِ } (٤)

اى كسانى كه ايمان آورده ايد، به پيمانهاى خود، وفادار باشيد.البته مدت حق خيار، بايد مشخص گردد، حال يا بر طبق آنچه در اين گونه معاملات متعارف است و يا درخود قرارداد، معين كنند، تا شرطى مجهول نبوده باشد.از فقهاى شيعه ابوعلى محمد بن احمد بن جنيد اسكافى، (٥)آن را جايز شمرده است:

«العربون من جملة الثمّ ن ولو شرط المشترى للبائع انّه إن جاء بالثمّ ن، وإلاّ فالعربون له، كان عوضاً عمّامنعه من البيع وهو التصرف في سلعته». (٦)

قولنامه، بخشى از بهاست و اگر خريدار، براى فروشنده چنين شرط كند كه اگر بها را پرداخت، معامله تمام است و گر نه، مبلغ قولنامه، در ازاى اين كه فروشنده مدتى از تصرف در كالاى خود، بازنگاه داشته‌شده بود، از آن اوست.

مشايخ سه گانه: (ابوجفعر صدوق م: ٣٨١ ه.ق. ثقة الاسلام كلينى م: ٣٢٩ ه.ق. وابوجعفر طوسى م: ٤٦٠ه.ق.) به اسناد خود، از امام صادق (ع) نقل كرده اند كه آن حضرت به نقل از اميرالمؤمنين (ع) فرمود:


(٤) سوره مائده، آيه ١.
(٥)مرحوم بحر العلوم در باره او مى‌نويسد: «از شخصيتها و بزرگان و از جمله دانشمندان شيعه كه در دانش فقه و ادبيات سرآمد است، بيشترين تأليفات و نيكوترين شيوه نگارش و دقيق‌ترين نظرات را دارد». «كتاب رجال، ج٣، ص٢٠٥؛ الكنى و الالقاب، ج٢، ص٢٧.
(٦)مختلف الشيعه، علامه حلى، ج٢، ص١٢٢؛ حدائق الناظره، شيخ يوسف بحرانى، ج٢٠، ص٩٩، انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين، قم.