فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٠ - كالبد شكافى در آموزشهاى پزشكى آيت اللّه محمد مومن قمى
آيا غسل و كفن و دفن او واجب است؟ امام فرمود: در صورتى كه خلقت كامل شده باشد، تمامى آنچه گفته شده بر او واجب است.
در صحيحه على بن جعفر است كه او از برادرش امام كاظم(ع) درباره مردى مىپرسد كه درنده يا پرندهاى او را مىخورد و تنها استخوانهاى بدون گوشت او باقى مىماند، با وى چگونه رفتار شود؟ امام فرمود:
«يغسّل و يكفّن و يصلّى عليه و يدفن. (١٨)
غسل دهند و كفن كنند و بر وى نماز گزارند و دفن كنند.
اين روايت را مشايخ ثلاث، قدّس سرّهم، روايت كردهاند. از جمله صحيحه خالد بن ماد قلانسى (١٩)است كه امام(ع) با جمله خبرى، كه به اتفاق همه ظهور بر وجوب دارد، از وجوب دفن تعبير فرموده است.
روايت اسحاق بن عمار، از امام صادق از امام باقر(ع) در خصوص قطع اعضاى ميت نيز بر آن دلالت دارد:
انّ علياً (ع) وجد قطعاً من ميت فجعمت، ثمّ صلاى عليها، ثمّ دفنت. (٢٠)
أميرالمومنين على(ع) پارههايى از پيكر ميتى را يافت. آنها جمع گرديده، وى بر آن نماز گزارد و سپس به خاك سپرده شد.
نقل فعل اميرالمومنين(ع) در مقام بيان حكم، در اين ظهور دارد كه حكم اجزاى بدن در وجوب دفن، مانند تمامى بدن است.
در مرسله برقى، از بعضى اصحاب از امام صادق(ع) آمده است:
(١٨)همان، ص٨١٥ ـ ٨١٦؛ صلاة الجنازة، باب ٣٨، ح١،٥ و ٦.
(١٩)همان.
(٢٠)همان، ص ٨١٥ ـ ٨١٦، ح٢ و ٩.