إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.

بقره (٢) ٢٢٠

٧٦٠. تشويق و تهديد خداوند، درباره اولياى يتيمان نسبت به وظايف‌شان درباره آنان، در پاسخ پيامبر صلى الله عليه و آله به پرسش مردم:

... يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى‌ قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ‌ ....

بقره (٢) ٢٢٠

٧٦١. جواز ازدواج با دختران يتيم و رعايت عدالت درباره حقوق آنان، در پاسخ پيامبر صلى الله عليه و آله:

وَ يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّساءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَ ما يُتْلى‌ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ فِي يَتامَى النِّساءِ اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدانِ وَ أَنْ تَقُومُوا لِلْيَتامى‌ بِالْقِسْطِ ....

نساء (٤) ١٢٧

پدر محمّد صلى الله عليه و آله‌

٧٦٢. فوت پدر محمّد صلى الله عليه و آله، در آغاز تولّد:

أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً [١] فَآوى‌.

ضحى (٩٣) ٦

پدرى محمّد صلى الله عليه و آله‌

٧٦٣. نفى پدرى (نسبى) از محمّد صلى الله عليه و آله، نسبت به مردان عصر خويش:

ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيماً [٢].

احزاب (٣٣) ٤٠

پرسش از محمّد صلى الله عليه و آله---) سؤال از محمّد صلى الله عليه و آله‌

پرسش محمّد صلى الله عليه و آله---) سؤال محمّد صلى الله عليه و آله‌

پسرخوانده محمّد صلى الله عليه و آله‌

٧٦٤. زيدبن‌حارثه، پسرخوانده رسول خدا صلى الله عليه و آله:

... فَلَمَّا قَضى‌ زَيْدٌ مِنْها وَطَراً زَوَّجْناكَها لِكَيْ لا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْواجِ أَدْعِيائِهِمْ‌ [٣] ...

احزاب (٣٣) ٣٧

٧٦٥. زيد، فرزندخوانده محمّد صلى الله عليه و آله، بهره‌مند از نعمت خاص خدا و رسول:

وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ‌ ... فَلَمَّا قَضى‌ زَيْدٌ مِنْها [٤] ...

احزاب (٣٣) ٣٧

٧٦٦. نفى ابوّت (پدر بودن) محمد صلى الله عليه و آله از پسرخوانده‌اش، زيد بن حارثه:

ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ‌ ....

احزاب (٣٣) ٤٠

(١) . گفته شده: پدر رسول خدا صلى الله عليه و آله قبل از ولادت آن حضرت و يا چند روز پس از ولادت وى از دنيا رفت. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٦٥)

(٢) . نفى پدرى از محمّد صلى الله عليه و آله نسبت به مردان عصر خويش، در مقابل اعتقاد واهى مردم جاهلى و عصر بعثت بوده كه پسر خوانده را پسر مى‌دانستند و به همين جهت، زيد بن حارثه را فرزند رسول خدا صلى الله عليه و آله قلمداد كرده، ازدواج حضرت را با همسر مطلّقه او ازدواج با همسر فرزند خود تلقّى مى‌كردند.

(٣) . «زيدبن‌حارثه»، برده خديجه عليها السلام بود و پس از بعثت، اسلام آورد و رسول خدا صلى الله عليه و آله او را آزاد فرمود، ولى چون از طايفه خود طرد شد پيامبر صلى الله عليه و آله او را فرزند خود ناميد و از آن پس به پسرخوانده محمّد صلى الله عليه و آله معروف شد. (الميزان، ج ١٦، ص ٢٨٠-/ ٢٨١؛ الاصابه، ج ٢، ص ٤٩٥-/ ٤٩٦)

(٤) . زيد، پسرخوانده محمّد صلى الله عليه و آله بود. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٦٣-/ ٥٦٥)