أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ... قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَ يُخْزِهِمْ وَ يَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ‌ ....

توبه (٩) ١٣ و ١٤

١٦٠١. پيامبر صلى الله عليه و آله، مورد هجوم وسوسه‌هاى پيگير دشمنان مخفى‌كار:

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ‌ مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ.

ناس (١١٤) ١ و ٤

١٦٠٢. دشمنان و مخالفان رسالت پيامبراكرم صلى الله عليه و آله از صاحبان زر و زور:

حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ ناصِراً وَ أَقَلُّ عَدَداً.

جنّ (٧٢) ٢٤

عَلَى الْكافِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً وَ جَعَلْتُ لَهُ مالًا مَمْدُوداً وَ بَنِينَ شُهُوداً وَ مَهَّدْتُ لَهُ تَمْهِيداً ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ.

مدّثر (٧٤) ١٠-/ ١٥

١٦٠٣. خداوند، واگذاركننده دشمنان رسول خدا، به حال خود:

وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ‌ ... نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى‌ ....

نساء (٤) ١١٥

١٦٠٤. پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله همانند پيامبران ديگر، داراى دشمنانى از مجرمان:

وَ قالَ الرَّسُولُ‌ ... وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ‌ الْمُجْرِمِينَ‌ ....

فرقان (٢٥) ٣٠ و ٣١

١٦٠٥. زخم زبان و ابتر خواندن پيامبر صلى الله عليه و آله به وسيله دشمنان آن حضرت:

إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ [٢].

كوثر (١٠٨) ١ و ٣

١٦٠٦. دشمن پيامبر، دور و جدا شده از همه خوبيها:

إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ.

كوثر (١٠٨) ١ و ٣

١٦٠٧. مهجور ماندن نام دشمنان پيامبراكرم در تاريخ، بشارت خداوند به آن حضرت:

إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ [٣].

كوثر (١٠٨) ٣

(١) . نقل شده پيامبراكرم صلى الله عليه و آله يهود را از نجوا [درگوشى سخن گفتن‌] نهى كرد، زيرا نجواهاى آنان عليه مسلمانان بود. برخى گفته‌اند: آيه در باره يهود و منافقان نازل شده و از نجوا كردن عليه مسلمانان نهى شده‌اند. (التّبيان، ج ٩، ص ٥٤٨)

(٢) . «شانئ» به معناى كينه‌ورز و دشمن است. «ابتَر» يعنى‌منقطع از هر خير. (التّبيان، ج ١٠، ص ٤١٨؛ مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٨٣٧) روايات به صورت مستفيض دلالت دارد كه سوره كوثر درباره كسى نازل گرديده است كه پس از وفات پسر پيامبر صلى الله عليه و آله به نام عبداللّه، آن حضرت را «ابتر» خوانده بود، زيرا به كسى كه پسر نداشته بود ابتر مى‌گفتند. نام اين شخص را «عاص‌بن‌وائل» ذكر كرده‌اند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٨٣٦)

(٣) . امام حسن عليه السلام [در مجلس مباحثه با معاويه و ياران او] سخن گفت و فرمود: عاص بن وائل گفت: محمد صلى الله عليه و آله مردى ابتر است كه براى او فرزندى نيست و اگر بميرد [نام و] ياد او تمام مى‌شود، پس خداى-/ تبارك و تعالى-/ [خطاب به رسول خدا صلى الله عليه و آله اين آيه را] نازل فرمود: «إنّ شانئك هو الأبتر». (الاحتجاج، ج ٢، ص ٣٥؛ تفسير نورالثقلين، ج ٥، ص ٦٨٤، ح ٢٣)