درزمینه یادشده اشاره کرد، اما در خاتمه یادآور شد که روزنه های امید درمورد تعدیل موضع ایران در جنگ با عراق بسته نشده است. تعدیل موضعی که احتمالاً مفهوم آن انصراف ایران از شرط اصلی اش برای پایان جنگ، یعنی سرنگونی پرزیدنت صدام حسین است. نشانه های چنین تغییر موضعی را می توان در اظهارات روز سه شنبه میرحسین موسوی نخست وزیر ایران، مشاهده کرد. وی در مصاحبه ای با روزنامه انگلیسی زبان تهران تایمز گفت که دولت ایران همچنان مُصّر است که عراق به قول وی برای تحمیل جنگ بر ایران تنبیه شود. اما وی افزود که اگر شورای امنیت سازمان ملل از عراق به عنوان طرف مهاجم در جنگ با ایران یاد کند، ایران این امر را به عنوان اقدامی مقدماتی درجهت تنبیه رژیم پرزیدنت حسین تلقی خواهد کرد.»[١]

رادیو اسرائیل نیز امروز به نقل از روزنامه الاهرام چاپ قاهره، گزارش داد: «کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به این نتیجه رسیده اند که بهترین شیوه برای درامان ماندن از پیامدهای ناگوار جنگ طولانی ایران و عراق آن است که با هر دو کشور متنازع مناسبات دوستانه داشته باشند و ازاین رو آنها درحالی که به کمک مالی و نظامی به عراق ادامه می دهند اکنون می کوشند با حکومت اسلامی تهران نیز مناسبات نزدیک برقرار سازند.»[٢]

رادیو بی بی سی در گزارش دیگری گفت: «اظهارات دکتر ولایتی در عربستان حاکی از آن بوده که شرایط ایران برای پایان جنگ، بدون تغییر به قوت خود باقی است. او گفته است که صدام حسین رئیس جمهور عراق باید خلع شود و مردم ایران حاضرند تا کسب پیروزی به جنگ ادامه دهند. تحت چنین شرایطی بعید است که شورای همکاری خلیج [فارس] دست به اقدام تازه ای جهت پایان دادن به جنگ ایران و عراق بزند.»[٣]

از سوی دیگر، روزنامه گاردین امروز از قول یک دیپلمات بسیار آگاه نوشته است عراقی ها از اینکه مقامات عربستان در چنین موقعیتی که ده ها هزار نیروی داوطلب از جمهوری اسلامی ایران به سوی جبهه ها عزیمت نموده اند تا خود را برای یک تهاجم آماده سازند، با وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران دیدار کرده اند، شدیداً عصبانی هستند و آن را خجالت آور خوانده اند.»[٤]

دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس جنگ ایران و عراق را عامل بی ثباتی منطقه ذکر کرد.

به گزارش رادیو دوبی: «عبدالله یعقوب بشاره دبیرکل شورای همکاری خلیج [فارس]، هشدار داد که با ادامه جنگ ایران و عراق هیچ ثباتی در منطقه خلیج [فارس] نمی تواند وجود داشته باشد. وی افزود: شورای همکاری خلیج [فارس] به استراتژی پایان دادن به جنگ خلیج [فارس] با درنظرگرفتن تمام جنبه ها پایبند است. عبدالله بشاره خواستار پایان فوری تمام خصومت ها میان دو کشور همسایه شد.»[٥]

[١] ٤٤. مأخذ١٥، صص ٢٢ و ٢٣، رادیو بی بی سی، ٢١/٩/١٣٦٤.

[٢] ٤٥. مأخذ١٧، ص٨، رادیو اسرائیل، ٢١/٩/١٣٦٤.

[٣] ٤٦. مأخذ١٥، ص١٨، رادیو بی بی سی، ٢١/٩/١٣٦٤.

[٤] ٤٧. سند شماره ٢١٢٣٤٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نشریه گزارش مستقیم، شماره ١٦٥/٣، ٢٣/٩/١٣٦٤، ص٧.

[٥] ٤٨. مأخذ١٥، ص١١، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢١/٩/١٣٦٤، به نقل از رادیو دوبی.