دکتر ولایتی وزیر امور خارجه ایران، پس از ورود به ریاض دور اول مذاکره با سعود الفیصل وزیر امور خارجه عربستان را آغاز کرد. در این مذاکرات ثبات و امنیت منطقه به دور از حضور و مداخله ابرقدرت ها، تجاوز عراق به ایران و شرایط پایان دادن به جنگ بررسی شد.

نشریه وزارت امور خارجه ایران در گزارشی از مذاکرات امروز نوشته است: «پس از ورود آقای ولایتی و هیئت همراه، بعدازظهرروز شنبه، دور اول مذاکرات در وزارت امور خارجه [عربستان] شروع شد. در این جلسه انتخاب موضوع به عهده آقای ولایتی گذاشته شد و ایشان موضوعات زیر را پیشنهاد [کردند] و موردتوافق قرار گرفت.

١. مسائل مربوط به منطقه و جهان اسلام و بین المللی.

٢. روابط دوجانبه.

در قسمت مربوط به منطقه بر حساسیت و اهمیت آن و لزوم حفظ امنیت توسط کشورهای آن تأکید کردند و ضرورت مقابله با هر نوع تهدید و تجاوز اجنبی را یادآور شدند و خواهان نشان دادن حساسیت مشابه ازجانب سعودی ها گردیده اند.

طرح این مسئله با استقبال هیئت سعودی مواجه شد و سعود الفیصل نیز دراین زمینه سخن گفت و اشاره کرد برای ایجاد امنیت، همبستگی لازم است. وی گفت: دو خطر بزرگ ما را تهدید می کند: ١. اختلاف بین العربی. ٢. جنگ ایران و عراق که به طورکلی تحرک ما را از بین برده است.

از اینجا درزمینه جنگ به طور مفصل صحبت شد و طرفین دیدگاه های خود را پیرامون آن ابراز داشتند و هیئت ایرانی ضمن بیان تاریخچه شروع جنگ، باصراحت به مسئله سقوط صدام به عنوان تنها راه نجات منطقه از ناامنی تأکید کرد و بی اعتباری تضمین های بین المللی را با ذکر مورد تشریح نمود و مراحل جنگ را از آغاز تا امروز برشمرد. سپس مسئله فلسطین به بحث گذاشته شد و آقای ولایتی نقطه نظرهای جمهوری اسلامی ایران را دراین باره به طور مبسوط بیان کردند. سپس آقای سعود الفیصل نیز نقطه نظرهای دولت خود را بیان داشته و بسیاری از موارد مواضع سعودی ها را بسیار نزدیک به مواضع جمهوری اسلامی ایران توصیف می کرد و توسل به راه حل های مسالمت آمیز را نوعی جنگ و مبارزه برای باقی ماندن قلمداد می کرد. باز بحث به جنگ کشیده شد و بدون پایان گرفتن وقت مذاکره، دور اول آن به پایان رسید.»[٢]

[١] ٤٦. مأخذ٣، صص ١٦ و ١٧، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٦/٩/١٣٦٤.

[٢] ٤٧. سند شماره ٢١٢٣٣٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نشریه گزارش مستقیم، شماره ١٦٢/٣، ١٩/٩/١٣٦٤، صص ١ و ٢.