روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٨٢ - روزشمار جنگ یکشنبه /١٧ آذر ١٣٦٤ /٢٥ ربیع الاول ١٤٠٦ /٨ دسامبر ١٩٨٥
دشمن و بیش از آن براثر عدم دقت در حفاظت و اجرای فریب به معنای کامل توسط نیروهای خودی، در دست دشمن قرار گرفته است.
دانسته های دشمن در شرایط حاضر را می توان در بندهای ذیل خلاصه نمود:
١. تصمیم جمهوری اسلامی بر ادامه عملیات های محدود تا زمان آمادگی جهت انجام عملیات گسترده.
٢. تصمیم جمهوری اسلامی بر انجام عملیات گسترده درحد عملیات بدر که تجربه به او ثابت کرده در سال بیش از یک و یا دو عملیات نخواهد بود.
٣. قدرت نیروی پیاده و ترابری دریایی و هلی برن (حدوداً) و ضعف زرهی، آتشبارهای پشتیبانی و مهندسی حین عملیات خودی که درنتیجه ما را از نبرد در دشت و مناطق بدون هدف ذوعارضه قابل پدافند محروم می کند و درمقابل قدرت های مذکور، ما را به نبرد در مناطق ذوعارضه و آبی و خاکی سوق می دهد.
٤. کسب آمادگی های مداوم در رزم دریایی و آبی و خاکی توسط جمهوری اسلامی باتوجه به ساخت پل ها و قایق ها و خرید لوازم دریایی.
٥. تصمیم جمهوری اسلامی در تصرف اهدافی که ارزش سیاسی، تبلیغاتی و در درجه بعد نظامی داشته باشند.
٦. وضعیت جوی حاضر (پاییز و زمستان) که عملیات ما را در شمال غرب کشور غیرممکن می سازد.
٧. ارتباط مستقیم بسیج همگانی نیروهای مردمی با عملیات گسترده با فاصله زمانی دو سه ماه (باتوجه به مدت زمان لازم جهت آماده سازی نیروها و محدودیت باقی ماندن نیروهای بسیج در جبهه که بیش از پنج ماه نمی باشد.)
مجموعه ٧ بند فوق دست به دست هم داده و ذهن دشمن را نسبت به مرز جنوبی کشور و نبرد در بعضی از مناطق آن معطوف می دارد. تجربه پنج ساله جنگ نشان می دهد که جمع بندی های فوق برای اتخاذ یک استراتژی پدافندی با اولویت مناطقی در جنوب توسط دشمن کافی بوده و جهت مسلح نمودن زمین و ایجاد خط پدافندی عمیق و مطمئن، در انتظار وصول اطلاعات دقیق تاکتیکی نمانده است.
دشمن بعثی درپی انجام عملیات خیبر و اطمینان از اصرار ما بر ادامه نبرد آبی خاکی پس از آن در هور و اروندرود (بدر و والفجر٨) به فکر چاره اندیشی افتاد و تجربیات فرماندهان و دست اندرکاران خود را جمع بندی کرده و به مقدمات یک سیستم پدافندی در کرانه دور آب های منطقه ممنوعه دست یافته که تحت عنوان نحوه مقابله با قایق های دشمن منتشر شده است. البته این بدان معنا نیست که تمامی تدابیر دشمن منحصر به این جزوه خاص می باشد. بلکه این جزوه نمونه ای است از اقدامات پیشگیرانه دشمن که به دست رزمندگان اسلام افتاده است در قسمت دوم دراین رابطه مفصل تر بحث خواهد شد.
ب) اتخاذ تدابیر پدافندی مطمئن و ایجاد سیستم هشیاری دائم بنا بر اولویت ها
دشمن درپی ضربات سنگینی که در عملیات های مختلف از ثامن الائمه(ع) تا بیت المقدس متحمل شد استراتژی خود را براساس پدافند در نقاط سرکوب مرزی برقرار نمود و نسبت به ایجاد موانع، استحکامات، تکمیل خطوط مقدم و ایجاد خطوط بعدی به ترتیب در عمق، اختصاص دادن نیروهای سازمانی جهت پاتک و استقرار نیروهای احتیاط و واحدهای جدید در خط پدافندی اقدامات گسترده ای را آغاز کرد.
در اولویت اول، دشمن این گونه فعالیت ها را در منطقه سپاه سوم (شلمچه تا طلائیه) و سپاه چهارم (چزابه تا طیب) به انجام رساند به نحوی که رزمندگان اسلام در عملیات رمضان به موانع گسترده دشمن برخورد نموده و پس از عبور از آن با پاتک های قوی دشمن مواجه و به عقب رانده شدند و در عملیات های والفجر مقدماتی و والفجر١ با مشکلات گسترده تری ازجهت موانع و پاتک های دشمن مواجه گشتند. عملیات های مسلم بن عقیل، محرم و والفجر٢ و ٣ و ٤ و در اوج همه خیبر هرکدام به نحوی در فاصله زمانی موردنیاز دشمن جهت ایجاد موانع و به اجرادرآوردن سیستم عمیق پدافندی عمل گردید.
پس از عملیات خیبر که دشمن نقطه ضعف مهمی را در طول خطوط خود در منطقه هور می دید و پس از آن با فعال شدن منطقه والفجر٨ در کرانه غربی اروندرود نسبت به اتخاذ یک سیستم پدافندی مطمئن و عمیق اقدام نمود که پس از عملیات بدر و ثبات بیشتر پدافندی ما در انجام عملیات های آبی و خاکی سرعت اجرایی بیشتری به خود گرفت. اصول کلی سیستم فوق که در ذیل می آید عمدتاً از مدارک دشمن استخراج شده است که به تفکیک منطقه هورالهویزه و منطقه اروندرود به شرح ذیل می باشد: