موضوع بروز اختلافات شدید بین ایران و سوریه درمورد آینده لبنان و متوقف شدن اجرای قراردادی دائر بر ارسال نفت ایران به سوریه و بالأخره اقدام سوریه دائر بر متوقف نمودن ارسال موشک های سام٦ که قرار بود قبل از پایان ماه گذشته وارد تهران گردد، اشاره ای نکرد. محافل دیپلماسی در دمشق معتقدند رئیس جمهور سوریه بعد از مطالعه پیام [آیت الله] خامنه ای و مشاهده هشدارهایی در آن که حتی انتظارش را نداشت و در رأس این هشدارها، تذکر [آیت الله] خامنه ای درمورد قرض های سوریه به ایران که به ٧/١ میلیارد دلار می رسد، قرار داشت، تصمیم به استقبال از ولایتی را اتخاذ نمود.

دیپلمات های غربی در پایتخت سوریه می گویند که دمشق تا گذشته ای نه چندان دور، دروازه ای بود که تهران از طریق آن با عربستان سعودی و کشورهای حوزه خلیج [فارس] وارد گفت وگو می شد، ولی بعد از اینکه کانال مستقیمی را با ریاض و برخی از کشورهای خلیج [فارس] گشود، دمشق نقش خود را که از آن به بهترین وجهی استفاده می کرد، از دست داد. رئیس جمهور ایران با اشاره به این مسئله در نامه خود خاطرنشان ساخت که زیان ازبین رفتن دوستی با ایران، برای سوریه به مراتب بیشتر از ایران خواهد بود، چراکه اکنون ایران خود قادر به مذاکره مستقیم با کسانی است که دمشق نقش میانجی را بین ایران و آنها ایفا می نمود. برخی معتقدند که ولایتی بدون دریافت تضمین هایی از رئیس جمهور سوریه، دائر بر اینکه دمشق ایران را در جنگ با عراق، حتی درصورت تجدید روابط دمشق با بغداد، موردحمایت قرار خواهد داد، دمشق را ترک نگفت.»[١]

از سوی دیگر، خبرگزاری جمهوری اسلامی از طرابلس گزارش داد: «حملات تبلیغاتی رسانه های لیبی علیه عراق از دو هفته قبل (١٧ آبان) تاکنون متوقف شده است. رسانه های لیبی ظرف این مدت انتشار اخبار مربوط به جنگ تحمیلی را نیز متوقف کرده اند. [...] یک روزنامه کویتی چندی قبل گزارش داده بود که دولت لیبی طی بخشنامه ای به رسانه های گروهی آن کشور، هرگونه حملات تبلیغاتی علیه رژیم عراق را ممنوع کرده است.»[٢]

این اقدامات که ممکن است به شایعات سردی روابط ایران و لیبی نیز دامن بزند، با مصاحبه عبدالسلام تریکی دبیر کمیته مردمی روابط خارجی لیبی با نشریه عربی زبان الیوم السابع چاپ پاریس تاحدودی کاهش یافته است. به نوشته روزنامه ابرار: «تریکی در این مصاحبه موضع کشورش درقبال جنگ عراق علیه ایران را یک موضع گیری تاریخی خواند و بر آن تأکید کرد. تریکی تصریح کرد: "ستیز با ایران به ویژه پس از پیروزی انقلاب در این کشور که خود را دشمن صهیونیزم می داند، به سود اعراب نیست." دبیر کمیته مردمی روابط خارجی لیبی درخصوص کمیته عرب مأمور پیگیری روابط بین اعراب که اخیراً در رباط تشکیل شد، گفت: در این اجلاس صرفاً نقطه نظرات طرفین بازگو شده است.»[٣]

[١] ٦٢. اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد اسلامی، نشریه بررسی مطبوعات جهان، شماره ٩٨٢، ١٦/٩/١٣٦٤، صص ٦ و٧ و ٨ و ٩.

[٢] ٦٣. مأخذ٣، ص٢٣، طرابلس - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٤/٩/١٣٦٤.

[٣] ٦٤. مأخذ٤٢، ص٢.