روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٥٦ - روزشمار جنگ یکشنبه /٣ آذر ١٣٦٤ /١١ ربیع الاول ١٤٠٦ /٢٤ نوامبر ١٩٨٥
١
انتشار خبر انتخاب آیت الله منتظری به جانشینی امام خمینی امروز نیز در رسانه های مختلف خارجی ازجمله خبرگزاری فرانسه، خبرگزاری رویتر، رادیو امریکا، رادیو بی بی سی و مطبوعات ترکیه، کویت و امریکا بازتاب گسترده ای داشت.
خبرگزاری فرانسه درباره آثار این انتخاب نوشته است: «ازنظر محافل علاقه مند به امور ایران، این انتخاب بیشتر تأیید تداوم حکومت مذهبی به نظر می آید تا آغاز یک جانشینی از طریق انتخاب وارث رسمی؛ آیت الله منتظری پیش از کسب این عنوان، چهره رهبری داشته است. در محافل ذی ربط گفته می شود این تأکید مجدد برتری و تداوم قدرت مذهبی و هشدار به دولتمردانی است که ممکن است در اندیشه غیرمذهبی کردن رژیم باشند.
انتخاب از پیش آیت الله منتظری در واقع بینی این امر است که جمهوری اسلامی کم اهمیت نخواهد شد و لازم است که هم انقلابی و هم مذهبی باقی بماند و نمی تواند به سوی یک دمکراسی از نوع غربی برود. بُعد اساسی رژیم"حکومت امام"، "ولایت فقیه" بودن آن است که بدین ترتیب مجدداً تأکید می شود.»
خبرگزاری فرانسه در تفسیر دیگری آورده است: «خویشتن داری مطبوعات ایران و محافل سیاسی که هیچ پیام تبریکی نفرستادند نشان احتیاط همیشگی مسئولان ایرانی درقبال یک حادثه بزرگ حیات سیاسی داخلی کشور است. آنها بیشتر ترجیح می دهند صبر کنند چون موضع گیری بعداً ممکن است مورد ایراد یک مقام بالاتر قرار گیرد. ناظران عقیده دارند شیوه انتشار این خبر توسط خبرگزاری رسمی ایرنا که مفصلاً از کیهان نقل کرده و آن هم سخنان یکی از اعضای مجلس خبرگان را گزارش نموده، به نظر می رسد تصریح این امر باشد که درمورد تبلیغات این گزینش و خود این انتصاب در سلسله مراتب سیاسی ایران اتفاق نظر نبوده است.»
رادیو امریکا دراین باره گفت: «آیت الله منتظری به عنوان یک مسلمان تندرو و رادیکال شهرت یافته است؛ بااین حال روحانیونی هستند که او را یکی از رهبران واقع گراتر جمهوری اسلامی می دانند که خواستار اجرای عملی تر انقلاب اسلامی است. اگرچه انتخاب وی موجب حیرت نیست، اما درباره اینکه آیت الله به تنها رهبر ایران بدل خواهد شد تردیدهایی وجود دارد. دو عامل مهم در بروز این تردیدها مؤثرند: یکی وضع سلامت اوست که چندان خوب نیست و دیگر اینکه در رده آیت اللهی نسبت به آیت الله های عظمای دیگر در سلسله مراتب مذهبی تشیع در مقام پایین تری قرار دارد. همچنین گفته می شود که او از جذبه لازم برای رهبری و توانایی های مربوطه برخوردار نیست.»[١]
روزنامه ترجمان چاپ ترکیه نیز در بخشی از گزارش خود دراین باره نوشته است: «تصور
[١] ٥٠. واحد سیاسی تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، نشریه گزارش، شماره ١٤، ٨/٩/١٣٦٤، ص٤١، رادیو امریکا، ٣/٩/١٣٦٤.