روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٣٦ - روزشمار جنگ شنبه /٢ آذر ١٣٦٤ /١٠ ربیع الاول ١٤٠٦ /٢٣ نوامبر ١٩٨٥
سوریه و اردن را و از طرف دیگر سوریه و عراق را با هم آشتی دهد. کمیته دیگر برای آشتی دادن لیبی با عراق و لیبی با سازمان آزادی بخش فلسطین تشکیل شد.
کمیته آشتی دهنده اردن، سوریه موفق شد که نخست وزیران این دو کشور را با هم به گفت وگو بنشاند و جریانی که این کمیته دنبال کرد، اکنون به بهبود قابل ملاحظه ای در روابط این دو کشور انجامیده است. تابه حال پیشرفت آشکاری در آشتی سوریه و عراق مشاهده نشده است. هفته گذشته آن کمیته دیگر در مراکش تشکیل جلسه داد. کمیته مذکور تصمیم گرفت برای پیشرفت برنامه کار هیئتی به طرابلس و بغداد بفرستد. اعضای این هیئت عبارت اند از وزیر خارجه مراکش، رئیس کابینه دولت موریتانی و معاون دبیرکل جامعه عرب، این هیئت کار بسیار دشواری در پیش دارد. روابط عراق و لیبی مدت ها است که تیره بوده است و لیبی یکی از سه کشور عربی است که در جنگ ایران و عراق از ایران حمایت کرده اند و در ماه ژوئن گذشته که لیبی یک پیمان استراتژیک با ایران به امضا رساند، عراق روابط سیاسی خود را با لیبی قطع کرد.
این کمیته های آشتی به این منظور تشکیل گردید که حداقل توافق آرا برای تشکیل کنفرانس عادی جامعه عرب را که مدت ها است به تعویق افتاده به دست آورد.»[١]
١
روابط نظامی ایران و شوروی پس از پیروزی انقلاب را هفته نامه جینز دیفنس در مقاله ای مفصل بررسی کرده است. نویسنده مقاله، یوسف بودانسکی، دراین باره چنین ادعا کرده است: «پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، شوروی به کلیه تکنولوژی های نظامی موجود در ایران دسترسی داشته و ازجمله تعدادی از هواپیماهای تام کت (اف١٤) و فانتوم (اف٤) جهت آزمایش به شوروی ارسال شده و ایستگاه های جاسوسی متعلق به "سیا" در شمال ایران برای بازدید متخصصان روسی دراختیار آنها قرار گرفته است. [...] همکاری نزدیک میان اتحاد شوروی و ایران یکی از مواردی است که در عین اهمیت، کمتر درمورد آن اطلاعاتی موجود است و یکی از موارد مهم تعادل نیروها در خاورمیانه به شمار می رود.»
در این مقاله آمده است: «روابط نظامی میان اتحاد شوروی و ایران از زمانی شروع شد که شاه اقدام به خرید سلاح های کوچک و خودروهای زرهی از آنها نمود. بعد از انقلاب، روس ها توقعات زیادی از احساسات ضدامریکایی انقلابیون ایران داشتند، ولی این هدف بعد از اوج گیری جنگ ایران - عراق در اواخر سال ١٩٨٠ عملی شد. روس ها از این ترس داشتند که منافع محلی آنان به خطر افتد. درعین حال، آنها فرصت خوبی به دست آورده بودند تا روابط خود را با ایران مستحکم کنند. در ابتدا روس ها به طور مستقیم تجهیزات کوچکی به ایران دادند، سپس این تبادل ها از کانال سوریه، لیبی و کره شمالی ادامه یافت.
در ١٧ سپتامبر ١٩٨٥ [٢٦ شهریور ١٣٦٤]، [امام] خمینی به محسن رضایی فرمانده سپاه
[١] ٣١. مأخذ١، ص٣٤، رادیو بی بی سی، ٢/٩/١٣٦٤.