روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٣٠ - روزشمار جنگ یکشنبه /١٩ آبان ١٣٦٤ /٢٦ صفر ١٤٠٦ /١٠ نوامبر ١٩٨٥
١
"اگر نفت در خاورمیانه مهم نیست پس چه چیز مهم است" عنوان گزارش مشروحی است به قلم سردبیر نشریه خبری میدل ایست ریپورت چاپ نیویورک، که در شماره اخیر روزنامه واشنگتن پست انتشار یافته است. در این گزارش بحران انرژی موردتوجه قرار گرفته و آثار تغییرات قیمت و تولید نفت در جنگ و در منطقه بررسی شده است. این گزارش امروز از رادیو امریکا پخش شد:
«بحران انرژی دست کم برای یک دوره کوتاه مدت سپری شده است. مجموع تولید نفت در کشورهای حوزه خلیج فارس از سال ١٩٨٠ تاکنون تقریباً به نصف رسیده است. صرفه جویی در مصرف انرژی، استفاده از منابع جانشین انرژی و افزایش تولید در کشورهای غیراوپک مهم ترین عوامل مؤثر در کاهش جهانی قیمت نفت است. قیمت نفت که زمانی تا سطح بشکه ای ٤٠ دلار افزایش یافته بود و به نظر می رسید سیر صعودی آن پایان ناپذیر است و سخن از قیمت های بشکه ای ٦٠ دلار، ٨٠ دلار، ١٠٠ دلار و بیشتر به میان آمده بود، احتمالاً در زمستان امسال به بشکه ای ٢٥ دلار کاهش خواهد یافت.
مسلماً عربستان سعودی، کویت و امارات متحده عربی سه کشور خاورمیانه با بیشترین میزان ذخایر نفتی و بیشترین میزان ظرفیت تولید، بازندگان عمده محسوب می شوند.
تأثیر شرایط ناشی از کاهش درآمدهای عربستان سعودی مقدمتاً در سطحی گسترده تر و بیشتر در دیگر کشورهای خاورمیانه احساس خواهد شد، که به استفاده از کمک های مالی ریاض، کمک هایی که الزاماً باید کاهش یابد، عادت کرده اند. هم اینک عربستان سعودی کمک های مالی خود را به عراق از بیش از یک میلیارد دلار در ماه - که سرآغاز آن به سپتامبر ١٩٨٠ یعنی زمانی بازمی گردد که جنگ ایران و عراق شروع شد - به چهارصد میلیون دلار و کمتر کاهش داده است.
سعودی ها همچنین کمک ها و پرداخت های خود را به اردن و سازمان آزادی بخش فلسطین کاهش داده اند. کویت نیز پرداخت های خود را به سوریه، اردن و سازمان آزادی بخش فلسطین از ٥٦١ میلیون دلار در سال ١٩٨٤ به ٣٤٠ میلیون دلار در سال ١٩٨٥ تنزل داده است. امارات متحده عربی نیز بخشی از کمک های مالی خود را به سوریه و لبنان متوقف ساخته است. متوقف شدن این کمک ها به معنای تغییر و تحولات و دگرگونی های عمده ای است که درمورد جنگ ایران و عراق می تواند به معنای شدت گرفتن جنگ و درمورد اردن و سازمان آزادی بخش فلسطین می تواند به معنای گام هایی درجهت صلح تلقی شود. هیچ کس خواستار جنگی نامحدود نیست، هرکس در خاورمیانه می داند که اگر عراقِ صدام حسین بخواهد ازطریق بمباران خارک، یعنی مرکز اصلی بارگیری بخش عمده ای از نفت ایران، بن بست موجود را از میان بردارد، ایران ممکن است از روی استیصال به اقدامی