طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤٩ - پيدا كردن حال گشتن چهار عناصر يك بديگر

سخت گرم شود.

و تابستان‌ [١] بدان گرم بود كه- چون جسم روشن ببرابرى‌ [٢] روشنائى همى‌كند،- هر چند برابرتر- روشنائى قويتر [٣] و برابر آنجا بود كه عمود افتد، پس آن ميانگاه روشنتر پذيرا بود روشنائى را؛ و هر چند از آنجا دورتر بود ضعيف‌تر بود، و چون آفتاب بتابستان سوى شمال آيد عمود نزديك‌تر [٤] آيد. پس زمين روشن‌تر شود،- پس آن گرما كه از روشنى بود قويتر بود [٥]. و بزمستان ما بكناره افتيم از عمود و ازين قبل‌ [٦] را- زمستان تاريكتر بود.

پيدا كردن حال گشتن چهار عناصر يك بديگر [٧]

مردمانى‌ [٨] گفتند كه اين چهار اجسام بسيط كه ايشان را عناصر خوانند تباه نشوند [٩] و يك بديگر نشوند.

و مردمان دانش چنين گويند [١٠] كه: اين چهار يك بديگر شوند،

[١] تابستانى- ط- د- ن.

[٢] برابرى- ق- ن،- ببرابر- ل.

[٣] بى: تر- د.

[٤] بى: تر- ق- آ- ه- ل.

[٥] بى: بود- آ- ط- د- ن.

[٦] قبيل- آ.

[٧] بى: چهار- ط- د- ن،- چهار عنصر الخ- م- ك،- چهار عناصر بيكديگر- ل.

[٨] مردمان- ن،- مردمان كه- ه.

[٩] تباه شوند- ط- د،- تباه شودند- ن.

[١٠] دانش گفتند- ط- د- ن.