طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٢٣ - سخن اندر عقل فعال

نبودست- كه بودن وى پيش از بدن‌ [١] معطّل بود [٢]، پس آنگاه موجود شود از سببهاء [٣] وجود- كه آلت وى موجود شود، و چون موجود شد [٤] و جوهر بود بماند بماندن اصل‌ [٥] وجود وى، و چون آلت وى تباه شود- و وى‌ [٦] نه بآن آلت ايستد، و نه اندر آن‌ [٧] آلت است، وى تباه نشود. آرى قوّتهاى آلتيش‌ [٨] چون: حسّ- و تخيل- و شهوت- و غضب، و هر چه بدين ماند [٩] از وى جدا شود، و تباه شوند بتباهى‌ [١٠] آلت.

سخن اندر عقل فعال‌ [١١]

چون معقولات اندر نفس بقوّتست، و بفعل همى‌آيد [١٢]؛ بايد كه:

چيزى بود عقلى- كه وى ايشان را از قوت بفعل آرد [١٣]. و شك نيست كه‌

[١] پيش از نفس- آ- ه.

[٢] بودى- ه.

[٣] سپسهاى- د.

[٤] بى: و چون موجود شد- ل.

[٥] نماند الخ- د،- بماند بماند- ن،- بماند بماندن اين اصل- م- ك- كب- آ- ه.

[٦] شود وى- كب،- شود دوى- د،- شود دوئى- آ- ه،

[٧] و اندر آن- آ- ه.

[٨] آلتش- د.

[٩] و هر چه از وى بديد- آ- ه.

[١٠] تباه شود متناهى- د،- تباه شوند تباهى- آ- ه.

[١١] عقل فعل- ط،- عقل فعل فعال- ق،- بى: «سخن» تا «فعال» آ.

[١٢] بى: آيد- ق،- بفعل آيد- كب.

[١٣] آورد- ه- كب.