طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٤٢ - پيدا كردن حال نفسهاء قوى
يا از تيزى [١] فهم افتد، كه حدس [٢] اندر نفس افكند، و آن از آراستگى [٣] نفس بود مر [٤] اثر پذيرفتن را- از عقل فعّال.
يا از معلمى افتد. و حدس [٥] نيز دو كونه بود يكى بذير [٦] و درنگ، و يكى زود.
و فريضه [٧] نيست كه حدس اندر [٨] مسأله افتد دون مسأله. كه اگر بحقيقت گيرى [٩] هر مسأله [١٠] بحدس [١١] اندر يافتهاند،- كه يكى از كسى [١٢] آموخته است، و آن پيشين [١٣] هميشه از كسى نياموخته است- كه كسى بوده است [١٤] كه بخود اندر يافته است.
[١] چيزى- ط- آ- ه.
[٢] حدش- د.
[٣] بى: از- آ،- از راستگى- د.
[٤] بر- آ- ه.
[٥] حدش- آ- ه.
[٦] پدير- م- ك،- پذيردش- ط،- پذيروش- آ- ه.
[٧] فريفته- آ- ه.
[٨] اندر حدس- د،- حدش اندر- ط.
[٩] كبرى- د.
[١٠] بى: «افتد» تا «هر مسأله»- ق.
[١١] بحدث اندر يافته آمد- د،- بحدش اندر يافتن آيد- ط.
[١٢] از يكى الخ- ه.
[١٣] و اين پيشين- د،- و اين بيشتر- ج.
[١٤] گسى بود- د.