طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١١٦ - برهان بر آن كه پذيراء معقولات جسم نيست

اگر هم معنى كلّ دارد، كلّ‌ [١] او را مخالف: يا بمعنى‌ [٢] بود- يا بجز معنى.

و خلاف معقولات محض بمعنى بود، پس كلّ جزو را خلاف ندارد.- و [٣] اين محال است.

و اگر خلاف دارد شكّ‌ [٤] نيست كه معنى جزو، داخل بود اندر معنى كلّ، و از دو بيرون نبود:

يا [٥] آن جزو آنگاه جزو شود- و مخالف شود، كه ما بوهم‌ [٦] قسمت كنيم، و بى‌آن توهّم جزو او را خود مخالف‌ [٧] نبود، پس آنگاه‌ [٨] اين معنى معقول شود- كه ما بوهم‌ [٩] قسمت كنيم، و پيش از آن‌ [١٠] معقول نبود، كه هر چه و را جزوى معقول بود- چون: جنس- و فصل، تا جزو معقول نبود، وى معقول نبود.

يا خود پيشتر جزو بود [١١]- و مخالف بود، و جايگاه ديگر [١٢] داشت،

[١] و كل- د.

[٢] بآن معنى- د.

[٣] بى: و- ك.

[٤] و شك- آ.

[٥] تا- د.

[٦] توهم- كب- ظ.

[٧] بى: خود- آ- ه،- خود مخالفت- كب.

[٨] آنگه- ل.

[٩] توهم- ط- م- د.

[١٠] اين- آ- ه.

[١١] يا جزو پيشتر خود- د.

[١٢] بى: ديگر- ك-