طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤٦ - پيدا كردن آن كه جنبش گرد از كدام باب بود

شعاع عرض است‌ [١] و هر جسمى كه اندر وى شعاع بود، جسمى كه مقابل وى بود- بميانجى جسمى شفاف او را شعاع دهد، بآن كه اندر وى بمقابله عرضى موجود آيد. و هم چنان‌ [٢] آن جسم اندر جسمى ديگر، و هر چه‌ [٣] شعاع پذيرفت- و گرمى‌پذير بود، گرم شود.

زيادت شرح مر حال‌ [٤] تأثير روشن را اندر برابر خويشتن‌ [٥]

جسمها [٦] يك اندر ديگر فعل كنند بدو گونه:

يكى ببساوش‌ [٧] چنان كه يخ مر [٨] چيزى را كه ببساود سرد [٩] كند؛ و چنان كه باد مر چيزى‌ [١٠] را كه ببساود [١١] بجنباند.

[١] عرضيست- ط- د- ن.

[٢] آرد آيد و هم جنان- ق،- آيد آرد و همچنان- آ،- آرد و همچنان- ل- خ ك- خ م- ط،- گرداند- د- ن- ط،- گرداند و- كب.

[٣] هر جسم كه- ط- د- ن- كب.

[٤] بى: مر- ه- م- ك،- مر حال مر حال- ق،- و حال- ط- د- ن.

[٥] خويش- د- ن- ط- كب،- خويشتن را- ه.

[٦] جسمهاء هرا- د.

[٧] به بساوش- ق،- بساوش- آ- د- ن- كب.

[٨] تخ مر- ق،- يخ هر- ط- د- ن.

[٩] به بساود پرد- آ،- بساود سرد- د،- مى‌ساود سرد- ط- ن- كب.

[١٠] هر چيز- د- ن- ط.

[١١] مى‌ساود- د- ن- ط- كب،- بيساود- آ.