طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٦٠ - پيدا كردن طبيعتهاء عناصر

بر آن روى كه اندر فلسفه پيشين گفتيم.

پيدا كردن طبيعتهاء [١] عناصر

بايد كه ميانه‌ [٢] زمين خاك صرف بود كه سخت گراينده‌ [٣] بود بطبع بسيط زمينى، وز بروى خاك آب‌آميز، كه‌ [٤] گل بود، وز بروى جائى‌ [٥] غلبه آب دارد، و جائى‌ [٦] غلبه زمين و [٧] آنجا كه غلبه آب دارد- دريا بود [٨] و آنجا كه غلبه زمين دارد آفتاب او را [٩] خشك كند؛ تا روى وى‌ [١٠] خشك بود، و اندرون وى‌ [١١] گل بود.

و سبب آن كه آب بهمه روى زمين نيست آنست‌ [١٢] كه: آب زمين شود، و زمين آب؛ و هر كجا [١٣] زمين چيزى ديگر شود رخنه افتد، و هر كجا

[١] طبعهاء- ق- ل- آ- ه،- طبيعتهاى- د- ط،- طبعهاى- ن.

[٢] ميان- ط- د- ن.

[٣] گردانيده- ط- د- ن.

[٤] كه كه- د.

[٥] جانبى- ط.

[٦] جانبى- ط- ن.

[٧] بى: و- م- ك.

[٨] آب را بود- ك،- آب دارد دريا دارد- د- ن- ط،- آرد دريا بود- ه.

[٩] آن را- م- ك،- ورا- آ- ه.

[١٠] بى: وى- ه- ط.

[١١] بى: و- ل،- و اندرون- ن.

[١٢] بى: آنست- م- ك.

[١٣] هر جا كه- ط- د- ن.