طبيعيات دانشنامه علائى
(١)
متن رساله
١ ص
(٢)
آغاز علم زيرين و علم طبيعى
١ ص
(٣)
پيدا كردن حال جنبش و طبيعت
٣ ص
(٤)
پيدا كردن جنبش اندر كميت كه چگونه بود
٨ ص
(٥)
پيدا كردن حالهاء جنبش كه چند گونه بود
١٠ ص
(٦)
آغاز سخن اندر حديث جاى
١٣ ص
(٧)
پيدا كردن آن كه بعد جايگاه نيست
١٥ ص
(٨)
پيدا كردن نيستى خلا
١٨ ص
(٩)
پيدا كردن آن كه اندر خلا جنبش نبود
١٩ ص
(١٠)
نشانهاى طبيعى بر نيستى خلا
٢٣ ص
(١١)
حاصل سخن اندر آن كه جايگاه چيست
٢٤ ص
(١٢)
پيدا كردن حال گرمى طبيعى و ناطبيعى و سردى طبيعى و ناطبيعى
٢٥ ص
(١٣)
پيدا كردن چندى جسمهاء بسيط
٢٧ ص
(١٤)
پيدا كردن آن كه هر جسمى را جايگاهى بود طبيعى و شكلى طبيعى
٣٢ ص
(١٥)
پيدا كردن جايگاههاء جسمهاء بسيط و يكئى عالم تنومند
٣٣ ص
(١٦)
پيدا كردن آن خلاف كه اندرين بابست
٣٦ ص
(١٧)
پيدا كردن محالى قول پيشين كه ياد كرده آمد
٣٧ ص
(١٨)
پيدا كردن محالى قول دوم
٤١ ص
(١٩)
پيدا كردن محالى قول سيوم
٤٢ ص
(٢٠)
زيادت شرح مر حال تأثير روشن را اندر برابر خويشتن
٤٦ ص
(٢١)
پيدا كردن آن كه جنبش گرد از كدام باب بود
٧ ص
(٢٢)
پيدا كردن حال گشتن چهار عناصر يك بديگر
٤٩ ص
(٢٣)
پيدا كردن صورت اين چهار عناصر و فرق ميان وى و ميان كيفيت عرضى
٥٢ ص
(٢٤)
سخن گفتن اندر مزاج
٥٧ ص
(٢٥)
پيدا كردن طبيعتهاء عناصر
٦٠ ص
(٢٦)
سخن اندر ظاهرترين فعلى كه آسمان راست اندر خشك و تر
٦٣ ص
(٢٧)
پيدا كردن پوشنهاء پروردها كه از بخار آيد اندر هوا
٦٥ ص
(٢٨)
پيدا كردن پوشنها كه از دود آيد اندر هوا
٧٠ ص
(٢٩)
پيدا كردن حال پوشن گوهر هاء معدنى
٧٣ ص
(٣٠)
پيدا كردن حال نفس نباتى
٧٨ ص
(٣١)
پيدا كردن حال نفس حيوانى
٨٠ ص
(٣٢)
پيدا كردن حال لمس و ذوق و شم و سمع
٨٣ ص
(٣٣)
پيدا كردن باطلى مذهب پيشينگان اندر ديدار
٨٧ ص
(٣٤)
پيدا كردن مذهب ارسطاطاليس اندر ديدار
٩٠ ص
(٣٥)
پيدا كردن محسوسات مشترك
٩٥ ص
(٣٦)
حال حواسّ باطن
٩٥ ص
(٣٧)
پيدا كردن حال نفس و قوتهاش
٩٩ ص
(٣٨)
حال نفس مردمى
١٠١ ص
(٣٩)
پيدا كردن حال عقل و صورتهاء معقول
١٠٢ ص
(٤٠)
مرتبتهاى عقلى
١٠٨ ص
(٤١)
نشان دادن بآن كه فعل عقلى نه بآلتى است جسمانى
١١٠ ص
(٤٢)
برهان بر آن كه پذيراء معقولات جسم نيست
١١٣ ص
(٤٣)
زيادت برهان اندر حديث بيزارى فعل عقل از آلت
١١٩ ص
(٤٤)
پيدا كردن حال بقاء نفس و كذامى قوت باقيش
١٢٢ ص
(٤٥)
سخن اندر عقل فعال
١٢٣ ص
(٤٦)
سبب خواب
١٢٩ ص
(٤٧)
سبب خواب ديدن و آن درستيش
١٣١ ص
(٤٨)
پيدا كردن سبب پيوند جان مردم بعالم غيب
١٣٥ ص
(٤٩)
سبب صورتها كه ديده آيد و بحس اندر يافته كه ايشان را وجود نبود
١٣٦ ص
(٥٠)
اصل معجزات و كرامات
١٣٩ ص
(٥١)
پيدا كردن حال نفسهاء قوى
١٤١ ص
(٥٢)
حال نفس قدسى كه پيغامبران را بود
١٤٥ ص
(٥٣)
فهرستها
١٤٧ ص
(٥٤)
1- فهرست عناوين
١٤٧ ص
(٥٥)
2- فهرست لغات و اصطلاحات
١٤٩ ص
(٥٦)
3- فهرست مندرجات بخش سوم دانشنامه علائى (علم طبيعى)
١٥٥ ص

طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٣٥ - پيدا كردن جايگاههاء جسمهاء بسيط و يكئى عالم تنومند

يك بديگر، يا يك از ديگر جدا- [١] و اندر يكى جسم‌ [٢]؛ چنان كه ماه‌ [٣] و عالم كون و فساد [٤] اندر ميان فلك ماه، ازيرا كه‌ [٥] مر جسمها را كه‌ [٦] بسيط بوند- شكلى طبيعى‌ [٧] گرد بود، و الّا از طبيعتى‌ [٨] متّفق اندر مادّتى متّفق- جاى بگونه بود، [٩] و جاى بديگر گونه،- چنان كه اندر چهار سو جاى‌ [١٠] زاويه و بيغوله‌ [١١] بود، و جاى هموارى. و اين محال بود كه از يك‌ [١٢] طبيعت اندر يك گوهر [١٣] جاى بيغوله‌ [١٤] آيد، و جاى هموارى‌ [١٥].

پس شكلهاء طبيعى‌ [١٦] مر جسمهاى بسيط را گرد آيد [١٧]، و چون گردها پراكنده ايستد اندر ميان ايشان خلا اوفتد [١٨] و خلا محال است.- پس كلّيت عالم يك جسم‌ [١٩] بود.


[١] با يك از ديگر جدا- ق- آ- ه،- تا يك از ديگر جدا- كب،- تا از يكديگر جدا- ط- ن،- تا از يكديگر جدا بوند- د،- يا يك از ديگر جدا يا دو- خ م- ك.

[٢] جسم و- آ،- جسم بوند- د.

[٣] بى: ماه و- د- ن،- ماده- ط.

[٤] فساد و- آ.

[٥] زيرا- آ،- زيرا كه- ط- ه- د- ن- كب.

[٦] بى: كه- د.

[٧] شكل طبيعى- ه،- شكلى طبعى- د- ن.

[٨] طبعى- د- ن،- طبيعى- ق- ك- م- ط.

[٩] برد- ن.

[١٠] جهار- ط- د- ن- كب.

[١١] پيغوله- د.

[١٤] پيغوله- د.

[١٢] بى: يك- ل.

[١٣] گهر- ن.

[١٥] جاهى هموارى- ه،- جاى هموار- ن.

[١٦] طبيعتى- آ- ه،- طبعى- د.

[١٧] بود- ط- د- ن- كب- ظ.

[١٨] بى: خلا- ه،- خلا افتد- آ- ط- د- ن.

[١٩] عالم يكى- ق،- عالم يكى جسم- آ- ط- ه- د- ن.