طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٢ - پيدا كردن حالهاء جنبش كه چند گونه بود

گروهى گويند: كه‌ [١] هوا را [٢] آب از خود بفشارد- و بر اندازد.

و گروهى گويند: كه‌ [٣] جمله هوا مر هوا هاء جزوى‌ [٤] را بكشد بخود [٥]، يا جمله زمين‌ [٦] مر زمين جزوى را بكشد بخود [٧]، يا آسمان مر زمين را از خويشتن‌ [٨] دور كند، يا آسمان مر [٩] آتش را بخويشتن‌ [١٠] كشد، بايستى كه هر چه خردتر [١١] بودى تيزتر جنبيدى‌ [١٢]- و هر چه بزرگتر بودى ديرتر جنبيدى‌ [١٣]، و كار بخلاف اين است؛ پس اين‌ [١٤] جنبشها از طبيعت خود است، و از قبل جستن‌ [١٥] جاى خود است.

و جنبشها كه از خود بود:

[١] بى: كه- آ- ه- د.

[٢] بى: را- ن- كب.

[٣] بى: كه- ن.

[٤] هوارهاى جزوى- ه- هواهاى جزى- د.

[٥] بى: بخود- د- ن- ط- ه.

[٦] بى. زمين- ل،- بكشد و براندازد، و گروهى گويند كه جمله هوا مر هواهاى جزوى را بكشد بخود بجمله از زمين- آ.

[٧] بى: بخود- د- ن- خود- ل.

[٨] از خويش- د- ن.

[٩] بى: مر- ط- د- ن- كب.

[١٠] بخويش- د،- زمين را بخويشتن- د- ط- ه- آ.

[١١] خوردتر- د- ن- آ- ه.

[١٢] جنبدى- د،- بودى تيز تر بودى جنبيدى- ل.

[١٣] جنبدى- د.

[١٤] ازين- ه.

[١٥] جنبش- د- ن.