طبيعيات دانشنامه علائى
(١)
متن رساله
١ ص
(٢)
آغاز علم زيرين و علم طبيعى
١ ص
(٣)
پيدا كردن حال جنبش و طبيعت
٣ ص
(٤)
پيدا كردن جنبش اندر كميت كه چگونه بود
٨ ص
(٥)
پيدا كردن حالهاء جنبش كه چند گونه بود
١٠ ص
(٦)
آغاز سخن اندر حديث جاى
١٣ ص
(٧)
پيدا كردن آن كه بعد جايگاه نيست
١٥ ص
(٨)
پيدا كردن نيستى خلا
١٨ ص
(٩)
پيدا كردن آن كه اندر خلا جنبش نبود
١٩ ص
(١٠)
نشانهاى طبيعى بر نيستى خلا
٢٣ ص
(١١)
حاصل سخن اندر آن كه جايگاه چيست
٢٤ ص
(١٢)
پيدا كردن حال گرمى طبيعى و ناطبيعى و سردى طبيعى و ناطبيعى
٢٥ ص
(١٣)
پيدا كردن چندى جسمهاء بسيط
٢٧ ص
(١٤)
پيدا كردن آن كه هر جسمى را جايگاهى بود طبيعى و شكلى طبيعى
٣٢ ص
(١٥)
پيدا كردن جايگاههاء جسمهاء بسيط و يكئى عالم تنومند
٣٣ ص
(١٦)
پيدا كردن آن خلاف كه اندرين بابست
٣٦ ص
(١٧)
پيدا كردن محالى قول پيشين كه ياد كرده آمد
٣٧ ص
(١٨)
پيدا كردن محالى قول دوم
٤١ ص
(١٩)
پيدا كردن محالى قول سيوم
٤٢ ص
(٢٠)
زيادت شرح مر حال تأثير روشن را اندر برابر خويشتن
٤٦ ص
(٢١)
پيدا كردن آن كه جنبش گرد از كدام باب بود
٧ ص
(٢٢)
پيدا كردن حال گشتن چهار عناصر يك بديگر
٤٩ ص
(٢٣)
پيدا كردن صورت اين چهار عناصر و فرق ميان وى و ميان كيفيت عرضى
٥٢ ص
(٢٤)
سخن گفتن اندر مزاج
٥٧ ص
(٢٥)
پيدا كردن طبيعتهاء عناصر
٦٠ ص
(٢٦)
سخن اندر ظاهرترين فعلى كه آسمان راست اندر خشك و تر
٦٣ ص
(٢٧)
پيدا كردن پوشنهاء پروردها كه از بخار آيد اندر هوا
٦٥ ص
(٢٨)
پيدا كردن پوشنها كه از دود آيد اندر هوا
٧٠ ص
(٢٩)
پيدا كردن حال پوشن گوهر هاء معدنى
٧٣ ص
(٣٠)
پيدا كردن حال نفس نباتى
٧٨ ص
(٣١)
پيدا كردن حال نفس حيوانى
٨٠ ص
(٣٢)
پيدا كردن حال لمس و ذوق و شم و سمع
٨٣ ص
(٣٣)
پيدا كردن باطلى مذهب پيشينگان اندر ديدار
٨٧ ص
(٣٤)
پيدا كردن مذهب ارسطاطاليس اندر ديدار
٩٠ ص
(٣٥)
پيدا كردن محسوسات مشترك
٩٥ ص
(٣٦)
حال حواسّ باطن
٩٥ ص
(٣٧)
پيدا كردن حال نفس و قوتهاش
٩٩ ص
(٣٨)
حال نفس مردمى
١٠١ ص
(٣٩)
پيدا كردن حال عقل و صورتهاء معقول
١٠٢ ص
(٤٠)
مرتبتهاى عقلى
١٠٨ ص
(٤١)
نشان دادن بآن كه فعل عقلى نه بآلتى است جسمانى
١١٠ ص
(٤٢)
برهان بر آن كه پذيراء معقولات جسم نيست
١١٣ ص
(٤٣)
زيادت برهان اندر حديث بيزارى فعل عقل از آلت
١١٩ ص
(٤٤)
پيدا كردن حال بقاء نفس و كذامى قوت باقيش
١٢٢ ص
(٤٥)
سخن اندر عقل فعال
١٢٣ ص
(٤٦)
سبب خواب
١٢٩ ص
(٤٧)
سبب خواب ديدن و آن درستيش
١٣١ ص
(٤٨)
پيدا كردن سبب پيوند جان مردم بعالم غيب
١٣٥ ص
(٤٩)
سبب صورتها كه ديده آيد و بحس اندر يافته كه ايشان را وجود نبود
١٣٦ ص
(٥٠)
اصل معجزات و كرامات
١٣٩ ص
(٥١)
پيدا كردن حال نفسهاء قوى
١٤١ ص
(٥٢)
حال نفس قدسى كه پيغامبران را بود
١٤٥ ص
(٥٣)
فهرستها
١٤٧ ص
(٥٤)
1- فهرست عناوين
١٤٧ ص
(٥٥)
2- فهرست لغات و اصطلاحات
١٤٩ ص
(٥٦)
3- فهرست مندرجات بخش سوم دانشنامه علائى (علم طبيعى)
١٥٥ ص

طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٧ - پيدا كردن حال جنبش و طبيعت

طبيعت خوانند، كه طبيعت سبب نزديكتر بود [١]- كه از وى آيد جنبش و آرامش آن‌ [٢] كه از خوديش آيد [٣] بذات جنبش- و آرامش.

پس اگر بخواست بود، و- مختلف بود: يا نه از خوديش را [٤] بود- باطلاق- و بذات، تا بيكسان‌ [٥] بود، بلكه از خوديش بود [٦]- و شرطى چون خواست، يا جز [٧] خواست، آن را نفس خوانند.

و برابر هر جنبشى‌ [٨] آرامشى است، كه چيزى كه شايد كه بجنبد اندر جاى يا كم يا كيف- [٩] يا ديگر معنى، چون بجنبد [١٠]- و زمانى اندر آن معنى بود بر يك حال، او را آرميده‌ [١١] خوانند.

پيدا كردن آن كه جنبش گرد از كدام باب بود

جنبش گرد- كه گرد [١٢] خود بود، از نهادى بنهادى بود [١٣]، نه از جاى‌ [١٤] بجائى، و باشد كه اندر جاى‌ [١٥] نبود، چنان كه آن‌ [١٦] جسم پيشين، كه چون بدانى كه جاى چه بود، دانى كه‌ [١٧] وى اندر جاى نبود، و اگر اندر جاى‌


[١] نزديك بود- آ،- نزديكتر شود- كب.

[٢] بى: آن- آ.

[٣] بايد- ن.

[٤] بى: از- ن،- نه از خوديش را- ط،- يا نه از خوديش- ه،- نه از خوديش- د- ظ.

[٥] با بيكسان- آ- ه،- تا يكسان- د.

[٦] بى: بود- ن.

[٧] بآخر- د- ن.

[٨] جنبش- ه- جنبشى و- ن.

[٩] يا كم و كيف- ط- د،- يا كيفيت و كم- ن،- يا كم يا كيفيت- ل.

[١٠] نجنبد- ق.

[١٤] نجنبد- ق.

[١١] آراميده- م- ط.

[١٢] كرد از- م- كب.

[١٣] بود و- ه.

[١٥] بى: ى- ه.

[١٦] بى آن- د- ط- ن.

[١٧] بود و دانى كه- ن،- بود آنك- آ.