طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤٧ - پيدا كردن آن كه جنبش گرد از كدام باب بود

و يكى ببرابرى: چنان كه سبزه كه‌ [١] ديوارى را اندر پيش خويش رنگ سبزى افكند، و [٢] چنان كه صورت مردم كه اندر چشم‌ [٣] نگرنده و اندر [٤] آينه اثر كند، و اگر ببساود [٥] اثر نكند [٦].

و بيشتر جسمها اثر چون‌ [٧] كيفيت خويش كند [٨] چنان كه: گرم گرم كند، [٩] و سرد سرد كند، هم چنين آن جسم كه روشنائى دارد، و كيفيت وى روشنائى بود- ديگر جسم را [١٠] هم چون خويشتن گرداند،- بى‌آنكه از وى چيزى‌ [١١] بشود، و جدا شود، و ليكن اين فعل ببساوش نكند- كه ببرابرى و بميانجى جسمى كند [١٢] كه او را لون نبود، و لون چيزى‌ [١٣] ديگر را نپوشد، هم چنان كه‌ [١٤] هوا- و آب، پس هر جسمى كه لون دارد- يا ندارد

[١] يكى را ببرابرى الخ- م- ك،- يكى برابر چنانكه سبزه كه سبزه- ن.

[٢] بى: و- ن.

[٣] جسم- ن.

[٤] در- ن.

[٥] بساود- د- ن- آ.

[٦] كند- ق.

[٧] همچون- ط- د- ن،- چو- آ.

[٨] كنند- ط- ه- د- ن.

[٩] كنند- ه.

[١٠] ديگر را جسم- ط،- آب چشم- ه،- و ديگر جسم را- ن.

[١١] بى: چيزى- ل.

[١٢] ببساوش نكند بلكه ببرابرى و ميانجى الخ- آ،- بيساوش بكند بلكه به برابرى و ميانجى جسمى- ط- د،- نه بساوش بكند كه برابرى و ميانجى جسمى- ن.

[١٣] چيز- ن.

[١٤] بپوشد چنانكه- د- ن- ط،- نپوشد چنانكه- آ.