طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٩٩ - پيدا كردن حال نفس و قوتهاش
ياد آيد، و اين آلت قوّت متخيّله [١] است.
و چون انديشه كنيم بقوّت عقلى [٢]- هم اين آلت [٣] بكار داريم؛ و ازين قبل را ورا قوّت مفكّره [٤] خوانند، يعنى انديشنده. و بحقيقت وى [٥] آلت فكر تست، و فكرت مر عقل راست- نه مر وهم را، و شرح اين سپستر ياد كرده آيد [٦].
پيدا كردن حال نفس و قوتهاش
پس قوّت جنبائى [٧] از قبل كشيدن سودمندست بخويشتن، يا از قبل دور كردن زيانمند؛ پس هم آلتست.
و حس بيرونين [٨] از قبل جاسوسى [٩] است،- پس هم آلت است.
[١] مخيله- ه.
[٢] انديشه كنم بقوت عقل- د- ط،
[٣] آلت را- م- ك.
[٤] ورا مفكره- كب،- و ورا قوت متفكره- د- ط.
[٥] انديشيده الخ- م- ك،- انديشنده وى آن- كب،- انديشيده بحقيقت وى آن- د.
[٦] ياد كردهاند- ه.
[٧] جنباى- آ- ه- كب،- جنبانى- د،- چشائى- ط.
[٨] زيانمنديش هم آلت است و حس بيرونى- ط- د،- زيانمند پس هم آلتست و نفس و قوّة متخيله خوذ دانستى كه جراست- م- ك.
[٩] جاسوس- م- ك.