طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٩٧ - حال حواسّ باطن

و قوت متخيّله‌ [١]- آنست كه: صورتهاء مصوره را هر يك‌ [٢] بديگر پيونداند [٣] و يك از ديگر جدا كند،- تا مردم‌ [٤] بر آن مثال داند چنان كه: صورت كنند [٥] دو مردم را، و يا نيم‌ [٦] پيل را- اندر خيال صورت كند.

و اين قوّت هميشه كار كند بتركيب‌ [٧]- و تفصيل، و بآوردن ماننده چيزى و ضدّ [٨] چيزى كه هر گه- كه اندر چيزى نگرى، وى خيالى‌ [٩] ديگر آرد؛ [١٠] و اين طبع وى است.

و قوّت حافظه- خزينه و هم‌ [١١] است، چنان كه مصوّره خزينه، حسّ است؛ پس يكى حاكم حسّ است و خزانه‌ [١٢] وى مصوّره، و يكى حاكم و هم است و خزانه وى ذاكره.

[١] مخيله- ك.

[٢] مصوره يك- م- ك،- مصوره هر يك- ل،- مصوره را هرا يك- د.

[٣] پيوانداند- د.

[٤] مردم آن را- د- ط.

[٥] كند- ط- ظ.

[٦] و با هم- د- ط،- و نايم- ه.

[٧] تركيب- د.

[٨] مانند چيزى الخ ط،- مانند چيزى كه صد- د.

[٩] خيال- د- كب- ل،- حالى- ه،- خيالى حالى- ق.

[١٠] آر- آ- ه.

[١١] حافظه كه الخ- م- ك،- حافظه خزينه وى- كب.

[١٢] خزينه- د- ط.