(مسألة ١٨٣١ ) - اگر انسان بدون قصد اين كه چيزى از دريا بيرون آورد در دريا فرو رود و اتفاقاً جواهرى به‌دستش آيد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.
(مسألة ١٨٣٢ ) - اگر انسان در دريا فرو رود و حيوانى را بيرون آورد و در شكم آن جواهرى پيدا كند چنان‌چه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعاً در شكمش جواهر است، بايد خمس آن را بدهد، و اگر اتفاقاً جواهر بلعيده باشد درصورتى خمس آن واجب است كه به تنهايى يا با منفعت‌هاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد.
(مسألة ١٨٣٣ ) - اگر در رودخانه‌هاى بزرگ مانند دجله، فرات فرو رود و جواهرى بيرون آورد، چنان‌چه در آن رودخانه جواهر عمل مى‌آيد بايد خمس آن را بدهد.
(مسألة ١٨٣٤ ) - اگر در آب فرو رود و مقدارى عنبر بيرون آورد بايد خمس آن را بدهد. و چنان‌چه از روى آب يا از كنار دريا به‌دست آورد بنابر احتياط خمس آن واجب است.
(مسألة ١٨٣٥ ) - كسى كه كسبش غواصى يا بيرون آوردن معدن است اگر خمس آن‌ها را بدهد و چيزى از مخارج سالش زياد بيايد، لازم نيست دوباره خمس آن را بدهد.
(مسألة ١٨٣٦ ) - اگر بچه‌اى معدنى را بيرون آورد يا گنجى پيدا كند يا به واسط فرو رفتن در دريا، جواهرى بيرون آورد خمس ندارد ولى اگر مال حلال مخلوط به حرام داشته ولىّ او بايد آن مال را تطهير نمايد.
٦-
غنيمت (مسألة ١٨٣٧ ) - اگر مسلمانان به امر امام عليه السلام با كفّار جنگ كنند و چيزهايى در جنگ به‌دست آورند به آن‌ها غنيمت گفته مى‌شود و مخارجى را كه براى غنيمت كرده‌اند مانند مخارج نگهدارى، و حمل و نقل آن و نيز مقدارى را كه امام عليه السلام صلاح مى‌داند به مصرفى برساند و چيزهايى كه مخصوص به امام است بايد از غنيمت كنار بگذارند و خمس بقية آن را بدهند و آنچه در زمان غيبت امام عليه السّلام در جنگ از كفار گرفته مى‌شود بنابر احتياط نيز حكم غنيمت را دارد.
٧-
زمينى كه كافر ذمى از مسلمان بخرد (مسألة ١٨٣٨ ) - اگر كافر ذمى زمينى را از مسلمان بخرد، بايد خمس آن را از همان زمين يا از مال ديگرش بدهد. و نيز اگر خانه و دكان و مانند اينها را از مسلمان بخرد، بايد خمس زمين آن را بدهد و در دادن اين خمس قصد قربت لازم نيست، بلكه حاكم شرع هم كه خمس را از او مى‌گيرد، لازم نيست قصد قربت نمايد.
(مسألة ١٨٣٩ ) - اگر كافر ذمى زمينى را كه از مسلمان خريده به مسلمان ديگرى بفروشد، خمس از كافر ساقط نمى‌شود ولى بر مسلمان لازم نيست خمس آن را بدهد و همچنين است اگر بميرد و مسلمانى آن زمين را از او ارث ببرد و بنابر احتياط مستحب در هر دو صورت در فرضى كه خود كافر يا كس ديگر از قبلش خمس نداده باشد مسلمان خمس آن زمين را بدهد.
(مسألة ١٨٤٠ ) - اگر كافر ذمى موقع خريد زمين شرط كند كه خمس ندهد يا شرط كند كه خمس بر فروشنده باشد، شرط او صحيح نيست و بايد خمس را بدهد ولى اگر شرط كند كه فروشنده مقدار خمس را از طرف او به صاحبان خمس بدهد، بر فروشنده لازم است كه عمل به شرط نمايد.