توضيح المسائل (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ١٦٣ - شك بعد از وقت
(مسألة ١٢٠٠ )
- كسى كه زياد شك مىكند، اگر شك كند چيزى را كه ركن نيست بهجا آورده يا
نه و اعتنا نكند، و بعد يادش بيايد كه آن را بهجا نياورده چنانچه از محل
بهجا آوردن آن نگذشته، بايد آن را بهجا آورد و اگر از محل آن گذشته نمازش
صحيح است، مثلاً اگر شك كند كه حمد خوانده يا نه و اعتنا نكند چنانچه در
قنوت يادش بيايد كه حمد نخوانده، بايد بخواند، و اگر در ركوع يادش بيايد،
نمازش صحيح است.
٥
شك امام و مأموم (مسألة ١٢٠١ ) - اگر امام جماعت
در شماره ركعتهاى نماز شك كند، مثلاً شك كند كه سه ركعت خوانده يا چهار
ركعت چنانچه مأموم يقين يا گمان داشته باشد كه چهار ركعت خوانده، و به
امام بفهماند كه چهار ركعت خوانده است، امام بايد نماز را تمام كند، و
خواندن نماز احتياط لازم نيست و نيز اگر امام يقين يا گمان داشته باشد كه
چند ركعت خوانده است، و مأموم در شمارة ركعتهاى نماز شك كند، بايد به شك
خود اعتنا ننمايد.
* * *
٦
شك در نماز مستحبى (مسألة ١٢٠٢ ) - اگر در شمارة
ركعتهاى نماز مستحبى شك كند، چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مىكند،
بايد بنا را بر كمتر بگذارد، مثلاً اگر در نافلة صبح شك كند كه دو ركعت
خوانده يا سه ركعت بايد بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده است. و اگر طرف بيشتر
شك نماز را باطل نمىكند، مثلاً شك كند كه دو ركعت خوانده يا يك ركعت به
هر طرف شك عمل كند، نمازش صحيح است.
(مسألة ١٢٠٣ ) - كم شدن ركن نافل را باطل مىكند،
ولى زياد شدن ركن آن را باطل نمىكند، پس اگر يكى از كارهاى نافل را
فراموش كند و موقعى يادش بيايد كه مشغول ركن بعد از آن شده بايد آن كار را
انجام دهد و دوباره آن ركن را
بهجا آورد، مثلاً اگر در بين ركوع يادش بيايد كه سوره را نخوانده بايد برگردد و سوره حمد را بخواند و دوباره به ركوع رود.
(مسألة ١٢٠٤ ) - اگر در يكى از كارهاى نافل شك
كند، خواه ركن باشد يا غير ركن، چنانچه محل آن نگذشته، بايد بهجا آورد و
اگر محل آن گذشته به شك خود اعتنا نكند.
(مسألة ١٢٠٥ ) - اگر در نماز مستحبى دو ركعتى
گمانش به سه ركعت يا بيشتر برود، بايد اعتنا نكند و نمازش صحيح است. اگر
گمانش به دو ركعت يا كمتر برود، بايد به همان گمان عمل كند، مثلاً اگر
گمانش به يك ركعت مىرود بايد يك ركعت ديگر بخواند.