توضيح المسائل (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ٢٦٨ - معامله سلف و شرايط آن
معامله سلف و شرايط آن
(مسألة ٢١١٨ ) - معامل سلف آن است كه مشترى پول
را بدهد كه بعد از مدتى جنس را تحويل بگيرد، و اگر بگويد اين پول را مىدهم
كه مثلاً بعد از شش ماه فلان جنس را بگيرم و فروشنده بگويد قبول كردم، يا
فروشنده پول را بگيرد و بگويد فلان جنس را فروختم كه بعد از شش ماه تحويل
بدهم معامله صحيح است.
(مسألة ٢١١٩ ) - اگر پولى را كه از جنس طلا يا
نقره است سلف بفروشد و عوض آن را پول طلا يا نقره بگيرد معامله باطل است،
ولى اگر جنسى يا پولى را كه از جنس طلا و نقره نيست بفروشد و عوض آن را جنس
ديگر يا پول طلا يا نقره بگيرد معامله صحيح است، و احتياط مستحب آن است كه
در عوض جنسى كه مىفروشد پول بگيرد و جنس ديگر نگيرد.
(مسألة ٢١٢٠ ) - معامل سلف هفت شرط دارد: « اول »:
خصوصياتى را كه قيمت جنس به واسط آنها فرق مىكند معين نمايند ولى دقت
زياد هم لازم نيست، همين قدر كه مردم بگويند خصوصيات آن معلوم شده كافى
است. « دوم »: پيش از آن كه خريدار و فروشنده از
هم جدا شوند، خريدار تمام قيمت را به فروشنده بدهد يا به مقدار پول آن از
فروشنده طلبكار نقدى باشد و طلب خود را بابت قيمت جنس حساب كند و او قبول
نمايد و چنانچه مقدارى از آن را بدهد، اگرچه معامله نسبت به آن مقدار صحيح
است ولى فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند. « سوم »: مدت را كاملاً معين كنند، و اگر بگويد تا اول خرمن جنس را تحويل مىدهم چون مدت كاملاً معلوم نشده معاملة او باطل است. « چهارم »: وقتى را براى تحويل جنس معين كنند كه در آن وقت جنس به قدرى كمياب نباشد كه فروشنده نتواند آن را تحويل دهد. « پنجم »: جاى تحويل جنس را معين نمايد، ولى اگر از حرفهاى آنآنجاى آن معلوم باشد لازم نيست اسم آنجا را ببرند. « ششم »:
وزن يا پيمان آن را معين كنند و جنسى را هم كه معمولاً با ديدن معامله
مىكنند اگر سلف بفروشند اشكال ندارد، ولى بايد مثل بعضى از اقسام گردو و
تخم مرغ تفاوت افراد آن به قدرى كم باشد كه مردم به آن اهميت ندهند. « هفتم »:
چيزى را كه مىفروشند چنانچه از اجناسى باشد كه با وزن يا پيمانه فروخته
مىشوند عوض آن از آن جنس نباشد، مثلاً گندم را با گندم سلفاً نمىتوان
فروخت.
احكام معامله سلف
(مسألة ٢١٢١ ) - انسان نمىتواند جنسى را كه سلف
خريده پيش از تمام شدن مدت به غير فروشندهاش بفروشد و بعد از تمام شدن
مدت، اگرچه آن را تحويل نگرفته باشد فروختن آن اشكال ندارد. ولى فروختن غله
مانند گندم و جو و ساير اجناسى كه با وزن يا پيمانه فروخته مىشود پيش از
تحويل گرفتن آنجائز نيست مگر به سرمايهاش بفروشد.
(مسألة ٢١٢٢ ) - در معامل سلف اگر فروشنده جنسى
را كه قرارداد كرده در موعدش بدهد، مشترى بايد قبول كند. و نيز اگر بهتر از
آنچه قرار گذاشته بدهد، و طورى باشد كه از همان جنس حساب مىشود، مشترى
بايد قبول نمايد.
(مسألة ٢١٢٣ ) - اگر جنسى را كه فروشنده مىدهد پستتر از جنسى باشد كه قرارداد كرده، مشترى مىتواند قبول نكند.