توضيح المسائل (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ٣٢١ - احكام غصب
احكام غصب
غصب آن است كه انسان از روى ظلم بر مال يا حق كسى مسلط شود و اين يكى از
گناهان بزرگ است كه اگر كسى انجام دهد در قيامت به عذاب سخت گرفتار مىشود.
از حضرت پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) روايت شده است كه هر كس
يك وجب زمين از ديگرى غصب كند، در قيامت آن زمين را از هفت طبقة آن مثل طوق
بر گردن او مىاندازند.
(مسألة ٢٥٥٤ ) - اگر انسان نگذارد مردم از مسجد و
مدرسه و پل و جاهاى ديگرى كه براى عموم ساخته شده است استفاده كنند، حق
آنان را غصب نموده، و همچنين است اگر كسى در مسجد جايى را براى خود بگيرد و
ديگرى را نگذارد كه از آنجا استفاده نمايد.
(مسألة ٢٥٥٥ ) - چيزى را كه انسان پيش طلبكار گرو
مىگذارد، بايد پيش او بماند كه اگر طلب او را ندهد طلب خود را از آن
بهدست آورد. پس اگر پيش از آن كه طلب او را بدهد آن چيز را از او بگيرد،
حق او را غصب كرده است.
(مسألة ٢٥٥٦ ) - مالى را كه نزد كسى گرو
گذاشتهاند، اگر ديگرى غصب كند، هر يك از صاحب مال و طلبكار مىتواند چيزى
را كه غصب كرده، از او مطالبه نمايد، و چنانچه آن چيز را از او بگيرد، باز
هم در گرو است، و اگر آن چيز از بين برود و عوض آن را بگيرند، آن عوض هم
مثل خود آن چيز گرو مىباشد.
(مسألة ٢٥٥٧ ) - اگر انسان چيزى را غصب كند بايد به صاحبش برگرداند و اگر آن چيز از بين برود بايد عوض آن را به او بدهد.
(مسألة ٢٥٥٨ ) - اگر از چيزى كه غصب كرده منفعتى
بهدست آيد مثلاً از گوسفندى كه غصب كرده برهاى پيدا شود، مال صاحب مال
است، و نيز كسى كه مثلاً خانهاى را غصب كرده، اگرچه در آن ننشيند، بايد
اجاره آن را بدهد.
(مسألة ٢٥٥٩ ) - اگر از بچه يا ديوانه چيزى را كه مال آنها است غصب كند، بايد آن را به ولىّ او بدهد و اگر از بين رفته، بايد عوض آن را بدهد.
(مسألة ٢٥٦٠ ) - هرگاه دو نفر با هم چيزى را غصب كنند، اگرچه هر يك به تنهايى مىتوانسته آن را غصب نمايد، هر كدام آنان ضامن نصف آن است.
(مسألة ٢٥٦١ ) - اگر چيزى را كه غصب كرده با چيز
ديگرى مخلوط كند، مثلاً گندمى را كه غصب كرده با جو مخلوط نمايد، چنانچه
جدا كردن آنها ممكن است اگرچه زحمت داشته باشد بايد جدا كند و به صاحبش
برگرداند.
مسألة ٢٥٦٢) - اگر شخصى مثلاً گوشوارهاى را كه
غصب كرده خراب نمايد، بايد آن را با مزد ساختنش به صاحب آن بدهد، و چنانچه
براى مزد ندهد بگويد آن را مثل اوّلش مىسازم، مالك مجبور نيست قبول
نمايد، و نيز مالك نمىتواند او را مجبور كند كه آن را مثل اولش بسازد. (مسألة ٢٥٦٣ ) - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود، مثلاً طلايى را كه غصب كرده