توضيح المسائل (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ٢٧٩ - مسائل متفرق اجاره
(مسألة ٢١٩٩ )
- اگر به مستأجر بگويد خانه را ماهى ده تومان به تو اجاره دادم يا بگويد
خانه را يك ماهه به ده تومان به تو اجاره دادم و بعد از آن هم هر قدر
بنشينى اجارة آن ماهى ده تومان است، درصورتى كه ابتداى مدت اجاره را معين
كنند يا ابتداى آن معلوم باشد، اجارة ماه اول صحيح است.
(مسألة ٢٢٠٠ ) - خانهاى را كه غريب و زوار در آن
منزل مىكنند و معلوم نيست چقدر در آن مىمانند، اگر قرار بگذارند كه
مثلاً شبى يك تومان بدهند و صاحب خانه راضى شود، استفاده از آن خانه اشكال
ندارد، ولى چون مدت اجاره را معلوم نكردهاند اجاره نسبت به غير از شب اول
صحيح نيست و صاحب خانه بعد از شب اول هر وقت بخواهد مىتواند آنها را
بيرون كند.
مسائل متفرق اجاره
(مسألة ٢٢٠١ ) - مالى را كه مستأجر بابت اجاره
مىدهد بايد معلوم باشد، پس اگر از چيزهايى است كه مثل گندم با وزن معامله
مىكنند، بايد وزن آن معلوم باشد، و اگراز چيزهايى است كه مثل پولهاى رايج
با شماره معامله مىكنند، بايد شماره آن معين باشد، و اگر مثل اسب و گوسفند
است، بايد اجارهدهنده آن را ببيند يا مستأجر خصوصيات آن را بگويد.
(مسألة ٢٢٠٢ ) - اگر زمينى را براى زراعت اجاره
دهد و مالالاجاره را حاصل همان زمين يا زمين ديگر كه فعلاً موجود نيست
قرار دهد اجاره صحيح نيست. و اگر مالالاجاره بالفعل موجود باشد مانعى
ندارد.
(مسألة ٢٢٠٣ ) - كسى كه چيزى را اجاره داده، تا
آن چيز را تحويل ندهد حق ندارد اجار آن را مطالبه كند، و نيز اگر براى
انجام عملى اجير شده باشد، پيش از انجام عمل حق مطالب اجرت ندارد.
(مسألة ٢٢٠٤ ) - هرگاه چيزى را كه اجاره داده
تحويل دهد، اگرچه مستأجر تحويل نگيرد يا تحويل بگيرد و تا آخر مدت اجاره از
آن استفاده نكند، بايد مالالاجاره آن را بدهد.
(مسألة ٢٢٠٥ ) - اگر انسان اجير شود كه در روز
معينى كارى را انجام دهد و در آن روز براى انجام آن كار حاضر شود، كسى كه
او را اجير كرده اگرچه آن كار را به او مراجعه نكند، بايد اجرت او را بدهد،
مثلاً اگر خياطى را در روز معينى براى دوختن لباسى اجير نمايد و خياط در
آن روز آماده كار باشد، اگرچه پارچه را به او ندهد كه بدوزد، بايد اجرتش را
بدهد، چه خياط بيكار باشد، چه براى خودش يا ديگرى كار كند.
(مسألة ٢٢٠٦ ) - اگر بعد از تمام شدن مدت اجاره
معلوم شود كه اجاره باطل بوده، مستأجر بايد مالالاجاره را به مقدار معمول
به صاحب ملك بدهد، مثلاً اگر خانهاى را يك ساله به صد تومان اجاره كند بعد
بفهمد اجاره باطل بوده، چنانچه اجاره آن خانه معمولاً پنجاه تومان است،
بايد پنجاه تومان را بدهد و اگر دويست تومان است، درصورتى كه اجارهدهنده
صاحب مال يا وكيل آن بوده لازم نيست بيش از صد تومان بدهد و اگر غير اينها
بوده بايد دويست تومان را بپردازد، و نيز اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدت
اجاره معلوم شود كه اجاره باطل بوده، نسبت به اجرت مدت گذشته نيز اين حكم
جارى است.