توضيح المسائل (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ٣٥٥ - ارث زن و شوهر
(مسألة ٢٧٧٣ ) - اگر وارث ميت يك دايى يا يك
خاله، و يك عمو يا يك عمة مادرى و عمو و عمة پدر و مادرى يا پدرى باشد، مال
را سه قسمت مىكنند، يك قسمت را دايى يا خاله مىدهند، و بقيه ورثه دو
قسمت باقيمانده را به طور مساوى بين خودشان تقسيم مىكنند.
(مسألة ٢٧٧٤ ) - اگر وارث ميت چند دايى و چند
خاله باشد كه همه پدر و مادرى يا پدرى يا مادرى باشند و عمو و عمه هم داشته
باشد مال سه سهم مىشود، دو سهم آن را بهدستورى كه گفته شد بين عمو و عمه
قسمت مىكنند و يك سهم آن را دائىها و خالهها به طور مساوى بين خودشان
قسمت مىنمايند.
(مسألة ٢٧٧٥ ) - اگر وارث ميت دايى يا خالة
مادرى، و چند دائى و خالة پدر و مادرى، يا پدرى تنها درصورتى كه پدرى و
مادرى نباشد و عمو و عمه باشد مال سه سهم مىشود دو سهم آن را بهدستورى كه
سابقاً گفته شد عمو و عمه بين خودشان قسمت مىكنند و بعيد نيست بقية ورثه
در تقسيم يك سهم باقيمانده با هم مساوى باشند.
(مسألة ٢٧٧٦ ) - اگر ميت عمو و عمه و دايى و خاله
نداشته باشد، مقدارى كه به عمو و عمه مىرسد، به اولاد آنان و مقدارى كه
به دايى و خاله مىرسد، به اولاد آنان داده مىشود.
(مسألة ٢٧٧٧ ) - اگر وارث ميت عمو و عمه و دايى و
خاله پدر و عمو و عمه و دايى و خاله مادر او باشند، مال سه سهم مىشود، يك
سهم آن را مال عمو و عمه و دايى و خاله مادر ميت است به طور مساوى بين
خودشان قسمت مىكنند، و دو سهم ديگر آن را سه قسمت مىكنند، يك قسمت را
دايى و خاله پدر ميت به طور مساوى بين خودشان قسمت مىنمايند، و دو قسمت
ديگر آن را به عمو و عمه پدر ميت مىدهند.
ارث زن و شوهر
(مسألة ٢٧٧٨ ) - اگر زنى بميرد و اولاد نداشته
باشد، نصف همه مال را شوهر او و بقيه را ورث ديگر مىبرند، و اگر از آن
شوهر يا از شوهر ديگر اولاد داشته باشد، چهار يك همة مال را شوهر و بقيه را
ورثة ديگر مىبرند.
(مسألة ٢٧٧٩ ) - اگر مردى بميرد و اولاد نداشته
باشد چهار يك مال او را زن و بقيه را ورثة ديگر مىبرند. و اگر از آن زن يا
از زن ديگر اولاد داشته باشد هشت يك مال را زن و بقيه را ورثة ديگر
مىبرند، و زن از زمين خانه و باغ و زراعت و زمينهاى ديگر ارث نمىبرد نه
از خود زمين و نه از قيمت آن و نيز از خود هوائى خانه مانند بنا و درخت ارث
نمىبرد، ولى از قيمت آنها ارث مىبرد و همچنين است درخت و زراعت و
ساختمانى كه در زمين باغ و زراعت و زمينهاى ديگر است.
(مسألة ٢٧٨٠ ) - اگر زن بخواهد در چيزهائى كه از
آنها ارث نمىبرد مانند زمين و خانه مسكونى تصرف كند، بايد از ورثه ديگر
اجازه بگيرد. و جايز نيست كه ورثه تا سهم زن را ندادهاند در چيزهايى كه زن
از قيمت آنها ارث مىبرد،مانند بنا و درخت بدون اجاز او تصرف كند.
(مسألة ٢٧٨١ ) - اگر بخواهند بنا و درخت و مانند آن را قيمت نمايند، بايد حساب كنند كه اگر آنها بدون اجاره در زمين