آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٥ - فعليت و معناى آن

مثال ذيل :

١- هر نويسنده‌اى انگشتانش حركت مى‌كند دائما مادامى كه مى‌نويسد ( مثال موجبه ).

٢- هيچ نويسنده‌اى انگشتانش ساكن نيست دائما مادامى كه مى‌نويسد ( مثال سالبه ).

وجه تسميه‌

امّا اينكه بآن عرفيّه گويند جهتش اينستكه اهل عرف معناى ياد شده را از سالبه آن مى‌فهمند بلكه از نظر ايشان موجبه اين قضيّه نيز وقتى بطور مطلق و بدون تقييد به دوام آورده شده مفهم همين معنا است، لذا وقتى گفته شود هر نويسنده‌اى انگشتانش حركت مى‌كند اهل عرف چنين درك مى‌كنند كه حركت انگشتان تا مادامى است كه نويسنده باين عمل مبادرت ورزد و امّا عامّه‌اش نامند بخاطر اينكه از عرفيه خاصّه‌ايكه بزودى شرحش انشاء اللّه مى‌آيد اعمّ است .

حاشيه : قوله : او بفعليّتها :

اى بتحقّق النّسبة بالفعل، فالمطلقة العامّة هى الّتى حكم فيها بكون النّسبة متحقّقة بالفعل اى فى احد الازمنة الثلاثة .

و تسميتها بالمطلقة، لانّ هذا هو المفهوم من القضيّة عند اطلاقها و عدم تقييدها بالضّرورة او الدّوام او غير ذلك من الجهات .

و بالعامّة، لكونها اعمّ من الوجوديّة اللّادائمة و اللّاضرورية على ما سيجئى .

ترجمه و شرح :

فعليّت و معناى آن‌

ديگر از موادّ كه در قضيّه بآن تصريح ميشود « فعليّت » يا « اطلاق عام » است و معناى آن عبارتست از تحقّق نسبت در يكى از ازمنه سه‌گانه .

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص