آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٠ - تقرير بساطت نقطه و مناقشه در آن

كافى در عدم اندراج نقطه تحت جنس نميباشد زيرا جنس جزء خارجى نيست بلكه از اجزاء عقلى بوده و ظرف آن ذهن است از اينرو مى‌توان گفت ممكنست نقطه با بسيط خارجى بودنش در ذهن جزء عقلى داشته و همان جزء جنس آن باشد و بدين ترتيب مثاليكه تنها نوع حقيقى بآن تحقّق يافته بدون اضافى منتفى ميشود و نتيجتا نسبت بين نوع حقيقى و اضافى عموم و خصوص مطلق ميشود نه من وجه .

متن : ثمّ الاجناس قد تترتب متصاعدة الى العالى و يسمّى جنس الاجناس و الانواع قد تترتّب متنازلة الى السّافل و يسمّى نوع الانواع و ما بينهما متوسّطات.

ترجمه : اجناس از سافل به عالى ترتّب و بطور صعودى تنظيم داده شده‌اند و جنس عالى را كه فوقش جنسى ديگر نيست جنس الاجناس مى‌نامند .

ولى انواع ترتّبشان از عالى به سافل و بنحو نزولى مرتّب شده‌اند و نوع سافل را كه در تحتش نوعى نيست نوع الانواع گويند .

و آنچه بين نوع الانواع و جنس الاجناس قرار گرفته نوع و جنس متوسط مى‌خوانند .

حاشيه : قوله : متصاعدة :

بان يكون التّرقى من خاص الى عام و ذلك لانّ جنس الجنس يكون اعم من الجنس و هكذا الى الجنس الّذى لا جنس له فوقه و هو العالى و جنس الاجناس كالجوهر .

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص