آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٩ - ظرف بر دو قسم است لغو و مستقر

قوله : او تفهيمه للغير :

يعنى تقدير عبارت چنين است « لدى افهامه للغير » و بنابراين مصدر بفاعل اضافه شده و منظور از فاعل معلّم ميباشد .

حاشيه : قوله : من ذوى الافهام :

بفتح الهمزه جمع الفهم، و الظّرف امّا فى موضع الحال من فاعل « يتذكّر » او متعلّق بيتذكّر بتضمين معنى الاخذ او التّعلّم اى يتذكّر اخذا او متعلّما من ذوى الافهام .

و هذا ايضا يحتمل الوجهين .

ترجمه : كلمه « الافهام » در عبارت مصنّف يعنى « ذوى الافهام » بفتح همزه بوده و جمع فهم ميباشد و ظرف يعنى « من ذوى » يا در جاى حال است از فاعل « يتذكّر » يا متعلّق به يتذكّر است در صورتيكه معناى « اخذ » يا « تعلّم » را در « يتذكّر » تضمين نمائيم و معنا چنين ميشود و اين كتاب را مذكّر قرار دادم براى كسيكه قصد دارد متذكّر شود در حالتيكه گيرنده يا فراگيرنده است از صاحبان فهم و ادراك مطالب را .

و در « ذوى الافهام » نيز دو احتمال است .

آثار الباقية في شرح الحاشية؛ص٤٩

شرح : قوله : و الظرف امّا فى موضع الحال :

يعنى « من ذوى » جار و مجرور بوده متعلّق باستقرّ حال است از فاعل يتذكّر و معناى عبارت چنين است :

و قرار دادم اين كتاب را متذكّركننده براى كسيكه قصد متذكّر شدن را دارد در حالتيكه از صاحبان فهم است .

و ميتوان آن را به يتذكّر متعلّق دانست .

سؤال‌

در صورتيكه ظرف را به يتذكّر متعلّق بگيريم مادّه يتذكّر با « من » جارّه استعمال نميشود از اينرو استعمال اينكلمه يعنى « من » جارّه در

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص