آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٥ - ضابطه شرائط اشكال اربعه

حاشيه : قوله : انّه لا بدّ .

اى لا بدّ فى انتاج القياس من احد الامرين على سبيل منع الخلو :

ترجمه : مرحوم محشّى در ذيل كلام مصنّف يعنى « انّه لا بدّ » ميفرمايد :

مقصود اينستكه در انتاج قياس چاره‌اى نيست از دو امر بطور منع خلو كه ذيلا تشريح ميشوند .

حاشيه : قوله : امّا من عموم موضوعيّة الاوسط .

اى قضيّة كلّيّة موضوعها الاوسط كالكبرى فى الشّكل الاوّل و كاحدى المقدّمتين فى الشّكل الثّالث و كالصّغرى فى الضّرب الاوّل و الثّانى و الثّالث و الرّابع و السّابع و الثّامن من الشّكل الرّابع .

ترجمه : مرحوم محشّى در ذيل عبارت مصنّف يعنى « امّا من عموم موضوعيّة الاوسط » ميفرمايد :

مقصود از « عموم موضوعيّة الاوسط » قضيّه كلّيّه است كه موضوع در آن حد وسط قياس باشد همچون كبرى در شكل اوّل و نيز يكى از صغرى و كبراى شكل سوّم و مانند صغرى در ضرب اوّل و دوّم و سوّم و چهارم و هفتم و هشتم از شكل چهارم .

حاشيه : قوله : مع ملاقاته :

اى امّا بان يحمل الاوسط ايجابا على الاصغر بالفعل كما فى صغرى الشكل الاوّل و امّا بان يحمل الاصغر على الاوسط ايجابا بالفعل كما فى صغرى الشكل الثالث و كما فى صغرى الضرب الاوّل و الثانى و الرّابع و السّابع من الشّكل الرّابع .

ففى الكلام اشارة استطراديّة الى اشتراط فعليّة الصّغرى فى هذه الضّروب ايضا .

ترجمه : مرحوم محشّى در ذيل كلام مصنّف يعنى « مع ملاقاته » ميفرمايد :

مقصود از اينكلام اينست كه يا حد وسط بطور ايجاب بر اصغر

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص