که خودش سودی برده باشد مسئله مصلحت با مسئله منفعت نباید اشتباه بشود مصلحت ، دائر مدار حقیقت است مصلحت و حقیقت دو برادر هستند که از یکدیگر جدا نمی‌شوند مصلحت یعنی رعایت حقیقت را کردن نه رعایت سود خود را کردن ، که این منفعت است افرادی دروغ می‌گویند ، دروغی به منفعت‌ خودشان می‌گوئید چرا دروغ گفتی ؟ می‌گوید دروغ مصلحتی گفتم برای اینکه شندر غاز بیشتر سود ببرد دروغ می‌گوید ، و می‌گوید دروغ به مصلحت گفتم این‌ مصلحت نیست ، دروغی است مثل همه دروغهای دیگر پس این مطلب اشتباه‌ نشود : دروغ مصلحت آمیز غیر از دروغ منفعت خیز است . مسئله دیگر این است که همین طور که کانت این سخنش را جوری گفته است‌ که لازمه اش این است که راست را همیشه باید گفت بدون توجه به نتیجه‌ اش ، و دروغ را هرگز نباید گفت بدون توجه به نتیجه اش ( چون به قول او فرمان وجدان ، مطلق است و آن فرمان عقل است که مشروط است ، فرمان‌ وجدان ، اگر و مگر و مصلحت و از این حرفها سرش نمی‌شود ) همین طور عده‌ ای ، و بیشتر زردشتیها این را بر سعدی عیب گرفته اند که سعدی بد آموزی‌ کرده است در مقاله ای که یکی از فضلای خودمان نوشته بود آمده بود در هندوستان بعد از آنکه انگلستان آنجا را احتلال کرد و مدارس آنجا زیر نظر آنها اداره می‌شد گفته بودند سعدی را درس ندهید برای اینکه او بد آموزی‌ کرده ، گفته است دروغ مصلحت آمیز به از راست فتنه انگیز است و این ، بچه ها را از حالا در راستگویی سست می‌کند ببینید چه مردم خوبی هستند ! اینقدر دلشان به حال مردم هند سوخته است که نمی‌خواهند بچه هایشان آنگونه‌ تربیت بشوند بلکه می‌خواهند راستگو باشند و حتی دروغ