این خویشتن خودم را بدهم . تمام دنیا و مافیها را ، تمام ماسوی الله را من با این گوهر نفیس برابر نمی‌کنم و به این مضمون زیاد داریم از امام‌ سجاد سلام الله علیه سؤال می‌کنند که من اعظم الناس خطرا از همه مردم با اهمیت تر کیست ؟ فرمود : « من لم یر الدنیا خطرا لنفسه » [١] آن کسی‌ که تمام دنیا را با خودش برابر نمی‌کند . باز امیرالمؤمنین در نهج البلاغه‌ می‌فرماید : « من کرمت علیه نفسه هانت علیه شهواته » [٢] آن کس که‌ نفسش ، جانش ، خودش در نزد خودش گرامی باشد ، آن کس که کرامت و عظمت نفس خودش را و در واقع خودش را درک بکند ، برای او شهوات ، خیلی کوچک است و مخالفت با شهوات کار کوچکی است به این مضمون و تعبیرهایی از قبیل کرامت نفس ، عزت نفس ، نفسات نفس ، و احترام‌ نفس ، الی ماشاء الله در اخبار و روایات هست که حتما قسمتی از اینها را باید خواند .

کرامت و عزت نفس ، محور اخلاق اسلامی

حدود سیزده سال پیش ، به مناسبت سوم شعبان از طرف دانشسرای عالی یک‌ جلسه سخنرانی از من خواستند راجع به حضرت امام حسین علیه السلام یادم‌ هست در آنجا تحت عنوان " مسئله خودی در اخلاق " سخنرانی کردم [٣] از همان وقت این فکر برای من پیدا شد و هر چه بیشتر مطالعه کردم بیشتر به‌ این فکر اعتقاد پیدا کردم که در اخلاق اسلامی ، محور

[١] فی رحاب ائمة اهل البیت ، ج ٤ ، ص . ٧٦ [٢] نهج البلاغه فیض ، حکمت ٤٤١ ، ص . ١٢٩٣ [٣] [ تنظیم شده این سخنرانی در اواخر کتاب آمده است ] .