اخلاقی ناشی از خود پرستی ( با دایره ای وسیعتر ) از او سر می‌زند اینکه ما می‌بینیم امروز فرد نسبت به فرد ظلم نمی‌کند ولی ملتها بدترین اقسام ظلم‌ را نسبت به ملل دیگر می‌کنند و این را هم قبح نمی‌دانند [ ناشی از همین‌ فکر است ] شما می‌بینید رجال درجه اول اروپا مظالمی را که نسبت به ملل‌ استعمار زده مرتکب شده اند برای خودشان افتخار می‌دانند همین فردی که در داخل ملت خودش اینقدر عادل و امین است و ممکن نیست که در شهر خودش ، در ولایت خودش ، در کشور خودش کوچکترین خیانت و عمل ضد اخلاقی بکند ، وقتی که پای ملتی دیگر به میان می‌آید می‌گوید این مفاهیم معنی ندارد در همین کتابی که اخیرا به نام " جنگ جهانی " در روزنامه ها منتشر می‌شود پای یک مفهوم اخلاقی یعنی عدالت به میان آمده است مؤلف می‌گوید : " اگر چه این حرفها درباره افراد صادق است نه درباره ملتها " راست‌

درستی و درستکاری‌ ، صلح و صفا ، عدالت ، صمیمیت و حمایت از دول ضعیف ، اگر به نفع آن‌ ملت بود درست است ، به نفع آن ملت نبود درست نیست .

سخن گوستاولوبون

گوستاولوبون در اواخر کتاب معروف خودش " تمدن اسلام و عرب " فصلی‌ دارد راجع به اینکه چرا ملل مشرق زمین آن طور که باید از تمدن مغرب زمین‌ استقبال نمی‌کنند عللی ذکر می‌کند علت اول اینکه خودشان کاملا آماده نیستند علت دوم اینکه زندگی ما با وضع زندگانی آنها تطبیق نمی‌کند . زندگی آنها یک زندگی ساده است ، ما احتیاجات