فلسفه اخلاق - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٣
جهت که اینجا محل مقدسی است ، مرکز تعلیم و تربیت است و مناسبتر همین است که یک مبحث تربیتی و اخلاقی مطرح شود امشب هم به نظرم رسید که مبحث دیگری را که هم تناسب زمانی داشته باشد و هم تناسب مکانی ، هم مربوط به تعلیم و تربیت و اخلاق باشد و هم ضمنا تشریح و توضیحی باشد از یکی از فصول زندگانی حسین بن علی علیه السلام مطرح کنم و شاید مناسب بود که عنوان مطلب را " انضباط اخلاقی " قرار میدادم ، ولی عنوان دیگری را که مقدمه آن مطلب است مطرح میکنم و آن " مسأله خودی در اخلاق " است که فصل مهمی است و اولین فصل اخلاق فصل خودی میباشد " فصل خودی " یعنی چه ؟ اولا همان طور که میدانید گذشته از بعضی روشها و سیستمهای اخلاقی که به تربیت و عادتهای اجتماعی و تربیتی چندان اهمیت نمیدهند بلکه مخالف آن و طرفدار بازگشت انسان به طبیعت اولیه هستند و ما فعلا به اینها کاری نداریم و نظریه آنها هم مردود شناخته شده است سایر مکاتب اخلاقی بالاخره نوعی اخلاق ، یک روش خاص اخلاقی ، یک سیستم مخصوص تربیتی را برای بشر لازم و ضروری میدانند منتها یکی میگوید فلان روشن و سیستم اخلاقی و تربیتی خوب است و دیگری روش و سیستم دیگری را پیشنهاد میکند .
چرا بشر نیاز به روش اخلاقی و تربیتی دارد ؟
حال در زندگی بشر ، اخلاق و تربیت و ایجاد عادتها - که به قول معروف طبیعت ثانوی میباشند - ایجاد طبیعت ثانوی و ملکات مصنوعی در روح بشر که " خلق " نامیده میشود چه ضرورتی دارد و چطور شده که